Zenica Sağlık ve Gıda Güvenliği Enstitüsü Kalite Müdürü Benjamin Čaušević, Bosna Hersek genelinde salmonella kontaminasyonuyla ilgili birleşik veri eksikliği olduğunu belirterek, gıda güvenliği konusunda kritik uyarılarda bulundu. Čaušević, 2026 yılında salmonella şüphesiyle kaç ürünün geri çağrıldığına dair tam bir cevabın mevcut olmadığını ifade etti.
Benjamin Čaušević, gıda güvenliği ve denetimi süreçlerinde yaşanan zorlukları değerlendirdiğinde, Bosna Hersek düzeyindeki uyarı, geri çağırma ve ürün iptallerine dair tek bir merkezden yönetilen bir veri tabanı bulunmadığını söyledi. Bu verilerin temel olarak Bosna Hersek Gıda Güvenliği Ajansı ve denetim organları tarafından toplandığını belirten Čaušević, Zenica Sağlık ve Gıda Güvenliği Enstitüsü'nün tüm ülkeyi kapsayan birleşik bir kayıt tutmadığını vurguladı.
Kamuoyuna açık bilgilere göre, 2026 yılında Bosna Hersek Gıda Güvenliği Ajansı, uluslararası INFOSAN bildirisi doğrultusunda "Rosabella moringa" adlı gıda takviyesinin belirli serilerinde salmonella kontaminasyonu olasılığına karşı uyarı yayınladı. Salmonella riskinin en yüksek olduğu ürün gruplarının çiğ veya yetersiz pişirilmiş kümes hayvanları, yumurta ve bu ürünleri içeren gıdalar, kıyma, pastörize edilmemiş süt ve süt ürünleri olduğunu belirten uzmanlar; taze sebze, kuruyemiş ve baharatların da üretim veya depolama sırasında risk altında olabileceğini bildirdi.
Gıda denetiminde risk yönetimi nasıl uygulanıyor?
Denetimlerin yoğunluğunun ürünün kökenine göre değil, risk değerlendirmesine dayalı olması gerektiğini ifade eden Čaušević, ithal ve yerli gıdalar arasındaki farkın sağlık korumasını etkilememesi gerektiğini söyledi. İthal gıdaların sınır kontrollerine, yerli ürünlerin ise üretim, işleme ve dağıtım aşamalarında denetime tabi tutulduğunu belirtti. Bosna Hersek Gıda Güvenliği Ajansı'nın 2025 yılı resmi raporuna göre, mikrobiyolojik olarak incelenen 57.584 gıda örneğinden 661 tanesi belirlenen mikrobiyolojik kriterlere uymadı; ancak bu rakamın sadece salmonella vakalarını temsil etmediği kaydedildi.
Salmonella tespiti durumunda üreticilerin, ithalatçıların ve distribütörlerin Bosna Hersek Gıda Yasası uyarınca sorumlu olduğunu hatırlatan yetkililer, ürünlerin piyasadan toplatılması veya satışının yasaklanması gibi yaptırımların uygulanabileceğini belirtti. Şirketlerin kontaminasyonun nedenini belirlemek için iş birliği yapması ve düzeltici önlemler alması zorunlu bulunuyor.
Sistemdeki temel eksikliklere değinen Čaušević, üreticiler, laboratuvarlar ve denetim organları arasında daha güçlü bir koordinasyon ihtiyacı olduğunu vurguladı. Gıda güvenliğinin sadece bitmiş ürünlerin laboratuvar testleriyle değil, tüm üretim zinciri boyunca hijyen kontrolleri ve HACCP prensipleriyle sağlanması gerektiğini ifade eden Čaušević, Avrupa Birliği mevzuatıyla uyumun ve veri paylaşımının önemine dikkat çekti.
