Kazakistan, 25 Ekim tarihinde Cumhuriyet Günü ve 16 Aralık 1991'de ilan edilen bağımsızlığının 35. Yıl dönümünü kutluyor. Bu özel süreçte Kazakistan ile Bosna Hersek arasındaki diplomatik ilişkilerin de 30. Yılı geride kaldı.
Kazakistan'ın tarihsel gelişiminde 1990 yılında kabul edilen Devlet Egemenliği Deklarasyonu kritik bir dönüm noktası oldu. Bu deklarasyonla birlikte ekonomide ulusal çıkarlar tanımlanırken; toprak bütünlüğü, bölünmezlik ve kültürel kimliğin korunması gibi temel devlet ilkeleri belirlendi. Bağımsızlık sürecinde ilk Başkan Nursultan Nazarbayev, modern devlet yapısının temellerini atarak çok yönlü diplomasi ve etnik uyum politikalarını başlattı.
Kazakistan ekonomisi nasıl büyüdü?
2019 ile 2025 yılları arasında Kazakistan'ın nominal GSYH değeri 181,7 milyar dolardan 305,9 milyar dolara yükselerek yaklaşık yüzde 70 oranında bir artış gösterdi. Kişi başına düşen GSYH ise 9.800 dolardan 15.000 dolara çıktı. Dünya Bankası verilerine göre Kazakistan, dünyanın en büyük ekonomileri sıralamasında 55. Sıradan 48. Sıraya yükseldi. 2025 yılında ekonominin reel büyüme oranı yüzde 6,5 olarak kaydedildi.
Ekonomik verilerde sanayi ve ticaret sektörlerindeki artış dikkat çekiyor. Son yedi yılda imalat sanayisi yüzde 41,8, inşaat hacmi 2,4 kat, tarımsal üretim ise yüzde 25,6 oranında büyüdü. Ticaret hacmi yüzde 44,1, ulaşım sektörü ise yüzde 38,4 artış gösterdi. Hammadde dışı ihracatın 15,8 milyar dolardan 28,8 milyar dolara çıkmasıyla yeni gelir kaynakları oluşturuldu. Ayrıca küçük ve orta ölçekli işletmelerin GSYH içindeki payı yüzde 31,7'den yüzde 40,9'a yükseldi.
Tokayev döneminde reformlar ve dijitalleşme
2019 yılından bu yana Başkan Kasim-Žomart Tokayev liderliğinde "Adil Kazakistan" vizyonu doğrultusunda reformlar yürütülüyor. 2022 yılında yapılan anayasa referandumuyla siyasi modernizasyon süreci hız kazandı. Mart 2026'da yeni anayasayı seçmenlerin yüzde 87,15'i destekledi ve belge 1 Temmuz itibarıyla yürürlüğe girdi.
Teknoloji alanında Kazakistan, 2026 yılını "Dijitalleşme ve Yapay Zeka Yılı" ilan etti. EGov Mobile uygulaması üzerinden 2025 yılında 54 milyondan fazla devlet hizmeti sunuldu. Ülke, BM çevrimiçi hizmetler endeksinde dünyada 10., elektronik yönetişim endeksinde ise 24. Sırada yer alıyor. Alatau City projesi ile tamamen dijital bir şehir kurulması hedeflenirken, IT hizmet ihracatı 1,1 milyar dolara ulaştı.
Bosna Hersek ile diplomatik ve ekonomik bağlar
Kazakistan ve Bosna Hersek, 20 Aralık 1996 tarihinde kurulan diplomatik ilişkilerin 30. Yılını kutluyor. İki ülke arasında siyasi diyalog, ticari ve kültürel bağlar gelişmeye devam ediyor. Haziran 2023'te dönemin Bosna Hersek Cumhur Presidency Chairwoman Željka Cvijanović'in Astana Uluslararası Forumu için Kazakistan'ı ziyaret etmesi, ekonomik iş birliğini güçlendirme adına önemli bir adımdı.
2025 yılında iki ülke arasındaki mal değişimi 2,655 milyon dolar seviyesinde gerçekleşti. Bosna Hersek'ten Kazakistan'a temel olarak ilaç, mobilya ve ekipman ihraç ediliyor. İlişkilerin sürdürülmesinde de Kazakistan'ın Saraybosna'daki Fahri Konsolosluğu ile "Berkut" Kazakistan-Bosna Hersek İş Birliği Derneği aktif rol oynuyor.
