Savunma sanayii kuruluşu TRZ Hadžići, 7 milyon KM'yi aşan toplam zararı ve likidite sorunları nedeniyle faaliyetlerini sürdürme riskiyle karşı karşıya kaldı. FBiH Denetim Ofisi tarafından hazırlanan 2025 yılı finansal denetim raporunda, şirketin toplam zararının 7.056.007 KM olduğu ve temel sermayesinin 5,83 milyon KM seviyesinde kaldığı belirtildi.
Denetçiler, şirketin özkaynaklarının -894.043 KM ile negatife düştüğünü ve kısa vadeli yükümlülüklerin olan 13,95 milyon KM'nin, 10 milyon KM tutarındaki cari varlıktan daha yüksek olduğunu vurguladı. Raporda, yönetim kurulunun finansal tablolarda faaliyetlerin devamlılığına ilişkin belirsizliği açıklamadığı ve mevcut durumdan çıkış için somut bir önlem almadığı ifade edildi.
Gelir hedefleri neden tutmadı?
TRZ Hadžići, 2025 yılı için başlangıçta 33.855.352 KM gelir ve 1,46 milyon KM kar hedeflemişti. Ancak Ekim ayında yapılan revizyonla bu hedefler, iç ve dış pazardaki satışların planlanandan düşük gerçekleşmesi nedeniyle 13,47 milyon KM gelire düşürüldü. Yıl sonunda ise şirket, beklenen kar yerine 1.645.124 KM zarar açıkladı. Denetçiler, planlamanın gerçekçi göstergelere dayanmadığı sonucuna vardı.
Şirketin mali tablosundaki riskler sadece zarar ile sınırlı değil. İşçilerin 2016 yılından kalan ödenmeyen maaşları nedeniyle devam eden en az 2,4 milyon KM tutarındaki hukuki ihtilaflar için karşılık ayrılmadığı belirtildi. Ayrıca, Hırvat firmanın M Adler'den olan 780.756 KM tutarındaki alacağının tahsili için bir adım atılmadığı veya bu tutarın defterlerden silinmediği rapor edildi.
Satın alma ve personel süreçlerinde usulsüzlük iddiaları
Denetim raporu, TRZ Hadžići'nin satın alma süreçlerinde ciddi eksiklikler olduğunu ortaya koydu. 9,46 milyon KM tutarındaki alımların kamu ihaleleri yasasına uygun yapılmadığı, iç yönetmeliklerin bulunmadığı ve şeffaflığın sağlanamadığı kaydedildi. Yakıt alımlarının sözleşmesiz ve kısmen nakit olarak yapıldığı, resmi araç kullanım kayıtlarının ise mevcut olmadığı tespit edildi.
İstihdam konusunda da usulsüzlükler gözlemlendi. 60 çalışanın kamuya açık ilan yapılmadan geçici süreli işe alındığı, mekanik ve şoförlük gibi sürekli işler için ise toplamda 730.638 KM ödemenin hizmet sözleşmesi yoluyla aynı kişilere yapıldığı belirtildi. Şirketin yıl sonunda 197 çalışanı bulunuyordu.
Borç yükü ve vergi borçları ne durumda?
TRZ Hadžići'nin devlete ve tedarikçilere olan borçları kritik seviyede seyrediyor. FBiH Vergi Dairesi'ne göre şirket, 5,91 milyon KM tutarındaki borcunu 2029 yılı Kasım ayına kadar 60 taksitte ödemeyi taahhüt etti. Emeklilik sigortası için 1,84 milyon KM ve sağlık sigortası için 1,25 milyon KM tutarında ödenmemiş katkı payı bulunuyor. Tedarikçilere olan borç ise 6 milyon KM seviyesinde olup, ödemelerin neredeyse tamamının sözleşme sürelerinin dışında gerçekleştiği bildirildi.
Şirketin en büyük tekil borcu, Husejin Gull adlı şahsa olan 1,55 milyon KM tutarındaki borç olarak kaydedildi. Diğer sanayi kuruluşlarına olan borçlar arasında Unis Ginexu'ya 504.150 KM, Igmana 428.277 KM, Pretisu 280.949 KM, BNT'ye 167.219 KM ve Zraku 121.599 KM bulunuyor.
