Bosna Hersek'in en büyük enerji projelerinden biri olan Şepak – Banja Luka – Bosanski Novi ana doğalgaz boru hattı projesinde önemli bir aşamaya gelindi. 1,29 milyar KM değerindeki projenin Doboj ile Banja Luka arasındaki 94,4 kilometrelik bölümüne ait detaylı dokümantasyon açıklandı.
İstočno Novo Sarajevo merkezli Radis şirketi tarafından hazırlanan dokümantasyon, gelecekteki doğalgaz hattının nereden geçeceğini, ana gaz istasyonlarının konumlarını ve en zorlu inşaat çalışmalarının yapılacağı noktaları ortaya koyuyor. Projenin yürütücüsü ise Istočno Sarajevo merkezli Sarajevo-gas şirketi olarak belirlendi. Republika Srpska Çevre, Şehircilik ve İnşaat Bakanlığı, projenin çevresel etki ön değerlendirme sürecini başlattı.
Doğalgaz hattı hangi şehirlerden geçecek?
Dokümantasyona göre yeni doğalgaz boru hattı; Doboj, Stanari, Dervente, Prnjavor, Laktaši ve Banja Luka bölgelerinden geçecek. Hattın büyük bir bölümü "9. Januar" otoyoluna paralel olarak, yol şeridinden yaklaşık 20 metre mesafede yer alacak. Arazi yapısı, mevcut yapılar ve diğer mekansal kısıtlamalar nedeniyle bazı noktalarda sapmalar yapılacak. DN 500 ve DN 400 çapındaki bu ana boru hattı, Republika Srpska'nın kuzey bölümündeki doğalgaz taşıma sisteminin kritik bir parçasını oluşturacak.
Proje kapsamında temel hattın yanı sıra yerel tüketicilere gaz sağlamak amacıyla bağlantı hatları, ölçüm, düzenleme ve dağıtım tesisleri de inşa edilecek. Hattın sanayi ve iş bölgelerinin yakınından geçmesi, gelecekte çok sayıda üretim şirketinin gaz şebekesine bağlanmasına olanak tanıyacak.
Teknik zorluklar: Nehirlerin altından geçiş yapılacak
Projenin teknik açıdan en zorlu kısımları büyük su yollarının altından geçilecek noktalar olarak öne çıkıyor. Doboj yakınlarında boru hattı Bosna Nehri'nin, Laktaši bölgesinde ise Vrbas Nehri'nin yatağının altından geçecek. Güzergah ayrıca çok sayıda ana, bölgesel ve yerel yol, otoyol, elektrik iletim hattı ve küçük su kaynaklarıyla da kesişecek. Trafik akışını en az düzeyde etkilemek için kavşak noktalarında koruyucu boru kullanımı ve kazı işlemleri planlanıyor.
Banja Luka bölgesindeki Ramići lokasyonunda, ana ölçüm-düzenleme istasyonu ve bağlı tesisler için yaklaşık 31.811 metrekarelik (3,18 hektar) bir alan ayrıldı. Banja Luka ana ölçüm-düzenleme istasyonunun tasarlanan maksimum debisi saatte 100.000 metreküp gaz olarak belirlendi. Ayrıca Laktaši ve Prnjavor bölgelerinde de yerel dağıtım sistemlerine gaz sağlamak üzere ölçüm-düzenleme istasyonları kurulacak. Laktaši'de yaklaşık 4.697 metrekare, Prnjavor'da ise yaklaşık 1.430 metrekarelik alanlar bu tesisler için ayrılmış durumda.
Projenin kapsamı ve yatırım detayları
Şepak – Banja Luka – Bosanski Novi hattı, toplamda yaklaşık 500 kilometre uzunluğunda bir ana ve bağlantı şebekesini kapsıyor. Proje ile 18 şehir ve belediyenin gazlaştırılması hedefleniyor. Yatırımın maliyeti yaklaşık 1 milyar KM olarak açıklanmış olsa da kamulaştırma masraflarıyla birlikte toplam tutarın 1,29 milyar KM'ye ulaşabileceği belirtiliyor.
İnşaat çalışmaları üç aşamalı olarak gerçekleştirilecek: Birinci aşama Şepak ile Banja Luka arasındaki ana hattın inşasını, ikinci aşama yerel topluluklara bağlantı hatlarını, üçüncü aşama ise Banja Luka'dan Bosanski Novi'ye doğru devam eden ana hattı kapsıyor. Büyük ölçekli bu projede Sırbistan merkezli Konvar ve Gasteh firmaları görev alacak.
