Sırbistan Merkez Bankası (NBS), finansal durumu önemli ölçüde kötüleşen ve mevduat sahiplerinin çıkarlarını tehlikeye atan Alta bankanın çalışma lisansını iptal ettiğini duyurdu. NBS tarafından iptal kararı öncesinde bankadan likiditesini artırması istenmiş ancak denetimler sonucunda durumun daha da kötüleşebileceği tespit edilmiştir.
Karar sonrası mevduat sahiplerinin 50.000 euroya kadar olan tutarları güvence altında olabileceği belirtilirken, banka, hissedarları, yönetim organları ve diğer sorumlu kişiler hakkında yasal süreçlerin başlatıldığı bildirildi. Alta bankanın sahibi Davor Macura, 2008 yılında Zemun'da açtığı bir döviz bürosundan başlayarak bankacılık, perakende ve gayrimenkul sektörlerini kapsayan geniş bir iş ağı kurmuştu.
Alta banka nasıl büyüdü ve Bosna Hersek bağlantısı nedir?
Davor Macura'nın yönettiği Alta grubu, 2014 yılında kurulduktan sonra devlet iştiraki olan Jubmes bankasını yaklaşık 5 milyon euro karşılığında satın alarak faaliyetlerine başladı. Bu süreçte Bosna ve Hersek de devreye girdi; Vijeće ministara BiH, Mayıs 2023'te Alta Pay Group'un, eski Yugoslavya mirasından kalan 10.352 adet hisseyi satın alma teklifini kabul etti. Bu satıştan Bosna ve Hersek 340.770,25 euro gelir elde etti ancak Capital portalı, hisselerin defter değerinin yaklaşık dört katı düşük bir fiyata satıldığını bildirdi.
Banka son yıllarda Sırbistan'daki çeşitli devlet kurumlarıyla büyük iş ortaklıkları kurdu. Alta Pay, Elektroprivredom Srbije (EPS) ile stratejik ortaklık yaparak Belgrad sakinlerinin elektrik faturalarını 2025 yazından itibaren doğrudan banka hesaplarına yatırmasını sağladı. Ayrıca Auto-moto savez Srbije ve Belgrad Park Servisi gibi kurumlarla da çalışırken, 2024 yılında şehir içi ulaşım tahsilatı için ihale kazandı.
Sermaye yapısı ve yatırım alanları hakkında iddialar
Nova ekonomija, bankanın 2025 yılındaki büyümesinin yaklaşık 7,8 milyar dinarlık bir sermaye artırımı sayesinde gerçekleştiğini belirterek, bu kaynağın kökenine dair sorular sordu. Macura'nın iş ağı sadece bankacılıkla sınırlı değil; ABL Solvent üzerinden 70,6 milyon euroya IMT kompleksini satın aldı ve Procoopac firması aracılığıyla Belgrad'daki Union otelinin inşası için devletten 3 milyon euro teşvik aldı. Macura ayrıca Makedonya'da da faaliyet göstererek Stopanska banka ve ZOIL sigorta şirketlerini bünyesine kattı.
Siyasi arenada ise sert eleştiriler mevcut. Sırp muhalefet milletvekili Marinika Tepić, Macura'nın bankayı şüpheli sermaye ile kurduğunu iddia ederken, Demokrat Parti lideri Srđan Milivojević, bankanın yurt dışına 50 milyon euro transfer etmeye hazırlandığı gerekçesiyle suç duyurusunda bulundu. Bu iddialar henüz yetkili kurumlarca kanıtlanmış değil. Macura'nın Karadağ'a girişinin ulusal güvenlik gerekçesiyle iki yıl boyunca yasaklandığı da belirtiliyor.
