Kuzey Makedonya'nın önemli tarım ürünlerinden biri olan karpuzda dış ticaret dengeleri, son dönemde yaşanan gelişmelerle dikkat çekiyor. Ülke, 2026 yılının ilk yedi ayında karpuz ihracatında düşüş, ithalatında ise belirgin bir artış kaydetti. Bu durum, ülkenin geleneksel net ihracatçı konumunu zayıflatma potansiyeli taşıyor.
Karpuz Üretimi Sabit Kalırken İthalat Hızla Artıyor
Yeni Balkan gazetesinin aktardığı verilere göre, Kuzey Makedonya'da karpuz üretimi yaklaşık 130 bin ton seviyelerinde seyrediyor. 2025 yılında 4 bin 999 hektarlık alanda toplam 132 bin 323 ton karpuz ve kavun üretimi gerçekleştirildi. Hektar başına ortalama verim ise 26 bin 566 kilogram olarak kaydedildi. Üretim miktarları büyük ölçüde sabit kalırken, ithalatın hızla artması, ülkenin dış ticaret fazlasını azaltan önemli bir faktör haline geldi.
2026'nın ilk yedi ayında Kuzey Makedonya, 4 bin 381 ton karpuz ihraç ederken, aynı dönemde 5 bin 924 ton karpuz ithal etti. Bu rakamlar, ülkenin karpuz dış ticaretinde bir dönüm noktasına işaret ediyor. Bosna Hersek gibi bölge ülkeleri de benzer tarım ürünlerinde dış ticaret dengelerini koruma çabasında olduğundan, Kuzey Makedonya'daki bu değişimler bölgesel ekonomistler tarafından yakından takip ediliyor.
İhracat ve İthalat Pazarlarındaki Değişimler
Kuzey Makedonya'nın karpuz ihracatında Çekya, yüzde 36'lık payıyla ilk sırada yer alıyor. Ukrayna, Polonya ve Litvanya da ülkenin karpuz ihracatı için önemli pazarlar arasında bulunuyor. Ancak, ithalat tarafında durum oldukça farklı. Arnavutluk, Kuzey Makedonya'nın karpuz ithalatında yüzde 89'a yaklaşan payıyla açık ara ilk sırada yer alıyor. Yunanistan yüzde 16,3'lük bir paya sahipken, Türkiye'nin son beş yıllık dönemdeki payı yüzde 3,1 olarak belirtildi.
Ülke halen karpuzda net ihracatçı konumunu korusa da, ihracat/ithalat oranındaki düşüş endişe verici. 2022 yılında 6,4'e 1 olan bu oran, 2026 yılında yaklaşık 1,3'e geriledi. Bu durum, Kuzey Makedonya'nın tarım sektöründe rekabet gücünü koruması ve dış ticaret dengesini sürdürmesi için yeni stratejiler geliştirmesi gerektiğini gösteriyor.
