Bosna Hersekli bilim insanı Nature dergisinde

Bosna Hersekli genç bilim insanı Edin Muratspahić, dünyanın en prestijli akademik dergilerinden biri olan Nature'da yayımlanan bir araştırmaya imza attı. Washington Üniversitesi Protein Tasarımı Enstitüsü'nde araştırmacı olarak görev yapan Muratspahić, Nobel Kimya Ödülü sahibi David Baker'ın liderliğindeki ekibin bir parçası olarak yapay zeka destekli protein tasarımı alanında çığır açan bir çalışmaya katkı sağladı.

Bu haber, Bosna Hersek'te bilim ve teknolojiye ilgi duyan gençler için büyük bir ilham kaynağı niteliği taşıyor. Muratspahić'in başarısı, ülkenin sınırlı kaynaklarına rağmen yetenekli araştırmacılarının uluslararası arenada söz sahibi olabileceğini gösteriyor.

Yapay zeka destekli protein tasarımı nasıl çalışıyor?

Muratspahić'in uzmanlık alanı, bilgisayar ve yapay zeka destekli yeni proteinlerin tasarlanması. Bu yöntem, doğada bulunmayan işlevsel proteinlerin moleküler düzeyde üretilmesini mümkün kılıyor. Araştırmacı, özellikle GPCR reseptörleri üzerine yoğunlaştı. Bu reseptörler, insan vücudundaki sayısız biyolojik süreçte kritik bir rol oynuyor ve bugün piyasadaki ilaçların yaklaşık yüzde 34'ü bu reseptörleri hedef alıyor.

GPCR'ler, hücre sinyalleşmesinde anahtar görev görüyor. Işık algısından bağışıklık yanıtına, duygu durumu düzenlemesinden metabolizmaya kadar birçok alanda etkili olan bu proteinlerin yapay zeka ile yeniden tasarlanması, daha etkili ve daha az yan etkili ilaçların geliştirilmesine kapı aralıyor. Muratspahić'in projedeki rolü, bu reseptörlerin bilgisayar modellemesi ve yapay zeka algoritmalarıyla optimize edilmesini içeriyor.

Bosna Hersek'ten dünya bilim sahnesine uzanan yol

Edin Muratspahić, Bosna Hersek'te başladığı akademik kariyerini ABD'de dünyanın sayılı araştırma merkezlerinden birinde sürdürüyor. Washington Üniversitesi'ndeki enstitü, protein tasarımı alanında dünya lideri olarak kabul ediliyor. Enstitü müdürü David Baker, 2024 yılında Nobel Kimya Ödülü'ne layık görülmüştü. Baker'ın laboratuvarında çalışmak, bilim dünyasında en saygın pozisyonlardan biri olarak görülüyor.

Muratspahić, Bosna Hersek'ten Nature dergisinde yazar olarak yer alan sayılı araştırmacılardan biri. Yayının etki faktörü (impact factor) 50'nin üzerinde olan Nature, bilimsel araştırmaların en üst düzeyde değerlendirildiği bir platform. Çalışman