Çović: Üçüncü entite talebi Hırvatların 35 yıllık isteği

Hırvat Demokratik Birliği (HDZ) Başkanı Dragan Çović, Yüksek Temsilci Christian Schmidt'in olası istifası, Gradişka sınır kapısı, Güney Gaz Bağlantısı ve seçim yasası değişiklikleri gibi çeşitli konularda açıklamalarda bulundu. Bosna Hersek için bu yılın son derece zorlu geçtiğini, özellikle içsel organizasyon eksikliği ve siyasi işlevsizlik nedeniyle sıkıntılar yaşandığını belirtti.

Çović: Şmit'in istifası sürpriz oldu

Çović, Yüksek Temsilci Christian Schmidt'in olası istifasının kendisini şaşırttığını ifade etti. Schmidt ile yaklaşık 15 gün önce görüştüğünü ve istifa etmeyi düşündüğüne dair herhangi bir izlenim edinmediğini söyledi. "Yüksek temsilci ile belki 15 gün önce görüştüm. İstifa etmeyi düşünmüyordu bile," dedi. Ayrıca, OHR'nin gelecekte dönüştürülmesi ve Bosna Hersek'in Avrupa yoluyla uyumlu hale getirilmesi gerektiğini savundu.

Çović, OHR'nin Brüksel'e taşınabileceğini ve yetkilerinin sınırlandırılması gerektiğini belirterek, "Önerimiz, OHR'nin dönüştürülmesi yönünde. Yeni yüksek temsilcinin Brüksel'e taşınmasını bile isterim, çünkü eğer yolumuz o yöne gidiyorsa, neden bunu yapmayalım? Yetkilerinde sınırlı bir kapasiteye sahip olsun ve Dayton Bosna Hersek'i için bir koruma mekanizması olsun. Geriye kalan her şeyi kendimiz çözebilmeliyiz," şeklinde konuştu.

Gradişka sınır kapısının açılışı neden gecikiyor?

Çović, Gradişka sınır kapısının açılışı konusuna da değinerek, bu projenin gereksiz yere siyasallaştırıldığını ve yalnızca geliştirme ve teknik öneme sahip olması gerektiğini vurguladı. Projenin uluslararası ortaklarla birlikte yürütüldüğünü belirten Çović, "Proje bittiğinde, büyük miktarda para ve çaba harcadığınızda, birinin çıkıp 'bu olmaz' demesi kabul edilemez. Bunu başka bir projeye bağlaması da kabul edilemez. Bu geçişe 60 milyon avro yatırım yapan Hırvatistan hükümeti temsilcilerine, buradaki çekişmelerimiz yüzünden bunu işlevsel hale getiremediğimizi nasıl açıklayacağız?" ifadelerini kullandı.

Ayrıca, Federasyon ve Sırp Cumhuriyeti arasında KDV gelirlerinin dağıtımı konusuna da değinerek, bu sorunun çözülmesinin tüm yönetim düzeyleri için faydalı olacağını söyledi. "Bu dağıtım herkese iyi gelecektir. Maalesef uzun yıllardır anlaşamıyoruz. Kredi almak, finansal düzenlemelerle ilgili sorunlar yaşamak mantıksızken, diğer tarafta nasıl kullanacağınızı bilmediğiniz para duruyor. Bu konunun çözülmesinde ısrarcı olacağım," dedi.

Çović: AB'nin etkisi azalıyor, ABD desteği şart

Çović, Avrupa Birliği'nin etkisinin giderek azaldığını, ancak Bosna Hersek'in Avrupa-Atlantik entegrasyonlarına odaklanmaya devam etmesi gerektiğini belirtti. Özellikle Amerika Birleşik Devletleri'nin desteğinin önemini vurgulayarak, "Eminim ki Amerikan yönetiminin gücü olmadan Bosna Hersek'teki birçok sorun çözülemeyecek," dedi.

Güney Gaz Bağlantısı projesi hakkında konuşan Çović, yerel siyasi aktörlerin projenin uygulanması konusunda anlaşmaya varamaması üzerine yabancı ortakların devreye girdiğini söyledi. "Kendi işimizi yapamadık. Mostar'da yeni bir şirket kurma seçeneğini sunduk. Ardından BH Gas, Plinacro ve Elektroprivreda Mostara'nın eşit paylara sahip olduğu ortak bir şirket kurma seçeneğini sunduk. Bunların hiçbiri geçmedi. Amerikalı bir ortak ortaya çıktı ve 'bunu biz yönetmek istiyoruz' dedi. Bilinçli olarak destekledim," şeklinde konuştu. Projenin Bosna Hersek için bir risk oluşturduğu iddialarını reddederek, yabancı bir ortağın önemli miktarda yatırım yapması durumunda ülkenin kaybedeceği bir şey olmadığını savundu.

Sırp Cumhuriyeti Başkanı Milorad Dodik ile olan ilişkilerine de değinen Çović, HDZ ve SNSD'nin Bosna Hersek'in Avrupa yolunu ortaklaşa engellediği yönündeki suçlamaları reddetti. İşbirliğinin 20 yıldır sürdüğünü ve büyük siyasi farklılıklara rağmen karşılıklı anlaşmaya dayandığını belirtti. "SNSD ile 20 yıldır işbirliği yapıyoruz. Ortaklık güvene ve anlaşmaya dayanıyor. Aramızdaki farklar çok büyük. Biz Avrupa-Atlantik entegrasyonlarını istiyoruz, SNSD Avrupa yolunu düşünüyor ama NATO ittifakını değil," dedi.

Üçüncü entite talebi

Son olarak, seçim yasası değişiklikleri ve Hırvat üyenin Cumhurbaşkanlığına seçilmesi konusuna değinen Çović, HDZ'nin yıllardır kurucu halkların meşru temsilciliği kavramında ısrar ettiğini vurguladı. Üçüncü entite fikrinin Hırvat temsilcilerinin siyasi talepleri arasında on yıllardır yer aldığını ve mevcut politikanın ayrılıkları daha da derinleştirdiğini söyledi. "Bu, son 35 yıldır resmi bir talep ve bazıları bununla oynuyor. 90'lardaki her barış planı, üç kurucu halkı da içeriyordu. Şimdi iki Boşnak Cumhurbaşkanlığı üyesi var. Eğer bu birilerine iyi geldiyse, devam etsinler. Sadece sorumsuz Boşnak politikası birilerini sadece bu şekilde düşünmeye zorlayabilir. Korkarım ki günümüzdeki Boşnak politikası sorumsuzca," ifadelerini kullandı. Fonksiyonel, etkili ve modern bir Bosna Hersek istediğini ve gençlerin kalıp geleceklerini inşa edecekleri bir ülke arzuladığını sözlerine ekledi.