Bosna Gradişka'daki köprüde meydana gelen hasar, Bosna Hersek'teki altyapı sorumlularını harekete geçirdi. Ünlü akademisyen ve Avrupa Bilimler Akademisi üyesi Prof. Dr. Nedim Suljić, köprüdeki hasarın ardından eski Yugoslavya coğrafyasında inşa edilen tüm köprülerin ivedilikle incelenmesi gerektiğini söyledi.
Bosna Gradişka Köprüsü Neden Risk Altında?
Prof. Dr. Suljić, Dnevni Avaz'a yaptığı açıklamada, 1956 yılında inşa edilen köprünün, o dönemin trafik yükü ve ağırlık standartlarına göre tasarlandığını belirtti. Ancak son 30 yılda Bosna Hersek ile Hırvatistan arasındaki kilit sınır geçiş noktası olarak köprünün çok daha yoğun bir trafiğe maruz kaldığını vurguladı.
Suljić, "Son on yılda genellikle sözde kozmetik ve yüzeysel onarımlar yapıldı. Bunlar, yol yüzeyindeki asfaltın değiştirilmesi, çukurların kapatılması ve korkulukların kısmen boyanması gibi işlemlerdi. Tüm bu onarımlar, yalnızca araçların sorunsuz akışını sağlamaya yönelikti. Köprünün alt kısmı ve özellikle konsol yaya yolu ise tamamen ihmal edildi ve agresif atmosferik koşullara terk edildi" dedi.
Korozyon ve Yetersiz Bakım Köprüdeki Hasarı Tetikledi
Prof. Dr. Suljić, köprünün ana yapısının büyük ölçüde zarar görmediğini, ancak betonarme yaya konsolunda gevrek bir kırılma ve tamamen işlev kaybı olduğunu ifade etti. Yıllar boyunca yağmur suyunun, özellikle kışın köprüye dökülen tuzlardaki klorürlerle doygun hale gelerek, yaya yolundaki çatlaklardan ve işlevsiz su yalıtımından sızdığını belirtti. Klorürlerin betonun koruyucu tabakasından çelik donatıya nüfuz etmesiyle çeliğin pasifleşmesi bozuldu. Korozyona uğramış çeliğin hacmi, ana metale göre altı kata kadar artıyor. Betonun içindeki bu genişleyen basınç, betonun koruyucu tabakasının donatıdan ayrılmasına neden oluyor. Kırılma noktasındaki betonun tamamen açığa çıktığı ve donatı çubuklarının korozyon nedeniyle enine kesitlerinde o kadar fazla kayıp yaşadığı açıkça görülüyor ki, artık gerilme kuvvetlerine dayanamaz hale geldi. Bu durum, elemanın kendi ağırlığı altında gevrek bir kırılmaya neden oldu.
Normal ve düzenli sistemlerde, 50 yaşın üzerindeki köprülerin bir "sağlık karnesi" olduğunu ve her iki ila beş yılda bir ayrıntılı incelemeye tabi tutulduğunu belirten Suljić, bu incelemelerin donatıların ultrasonik görüntülenmesini ve betonun sklerometrik testini içerdiğini kaydetti. Suljić, Bosna Hersek'teki siyasi bölünmüşlük ve RS ile FBiH entitelerindeki yol şirketleri arasındaki işbirliği eksikliği nedeniyle, entiteler arası ve sınır hatlarındaki tesislerin bakımı için uyumlu bir strateji olmadığını vurguladı. Kaynakların yalnızca bir şey çöktükten sonra reaktif olarak harcandığını sözlerine ekledi.
Suljić, şans eseri çökenin ana yapı değil, yaya yolu olmasının sevindirici olduğunu da sözlerine ekledi.
