
Ukrayna'da 1.000 dronluk saldırı planına Zelenski engeli
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, Mosca havalimanlarını hedef alarak Rusya üzerindeki baskıyı artırmayı amaçlayan ve 1.000 adet dronun kullanılmasını öngören "M&M's" kod adlı stratejik planı durdurdu. ABD merkezli The Atlantic dergisinin aktardığı bilgilere göre, Ukrayna yetkilileri bu yılın başında Rusya'yı barış müzakerelerine zorlamak amacıyla hazırlanan bu riskli operasyonu planlamıştı.
Yapay zekalı 1.000 dron ile hava sahasını kapatma hedefi
Ukrayna hükümetinin sunduğu iddia edilen plana göre, operasyon Rusya topraklarının derinliklerine kadar uzanan geniş kapsamlı bir kampanya içermekteydi. Planın temel amacı, sadece askeri tesisleri değil, aynı zamanda lojistik merkezleri ve rafinerileri de hedef almaktaki yanı sıra Moskova çevresindeki havalimanlarını da vurmaktı. Operasyonun asıl stratejik hedefi, Rus hava sahasındaki sivil uçuşları uzun süreliğine aksatarak uluslararası havayolu şirketlerinin Moskova uçuşlarını durdurmasını sağlamaktı.
Operasyonun teknik detaylarında "M&M's" olarak adlandırılan yöntem dikkat çekiyor. Kaynaklara göre, tek bir gecede 1.000 adet nispeten ucuz ve birbirine benzer dronun Moskova havalimanlarına gönderilmesi planlanmıştı. Bu yoğunluktaki bir saldırıyla Rus hava savunma sistemlerinin aşırı yüklenmesi ve sivil uçuşların tamamen durdurulması hedefleniyordu. Projenin en tartışmalı kısmı ise, hedef bulmak için klasik uzaktan kumanda yerine yapay zeka tabanlı otonom sistemlerin kullanılmasıydı.
Zelenski sivil kayıplardan endişe duydu
Planın durdurulma nedeninin başında Devlet Başkanı Zelenski'nin yaşadığı ciddi tereddütler geliyor. Zelenski, yapay zekalı dronların bir sivil uçağa çarpması veya havalimanındaki yer hizmetleri personelinin hayatını kaybetmesi ihtimalinden endişe etti. Ukrayna yetkililerinin, sivil havayolu şirketlerini önceden uyarma önerisine rağmen, operasyonun yaratabileceği insani trajediler kararın belirleyicisi oldu.
Projenin durdurulma süreci, Ukrayna Savunma Bakanı Mihail Fedorov'un görevden alınmasıyla paralellik gösteriyor. Fedorov'un, yapay zeka tabanlı yönlendirme sistemleri üzerinde çalışan yazılımcı ekiplerini bir araya getiren ve Avrupa müttefiklerinden üretim desteği almaya çalışan kilit isimlerden biri olduğu belirtiliyor. Temmuz ayında planlamaların durdurulduğu ifade edilirken, bazı kaynaklar yeni bir ekiple bu projenin üç ay içinde yeniden başlatılabileceğini öne sürüyor.
Ukrayna Cumhurbaşkanlığı Ofisi'nden bir yetkili ise böyle bir planın varlığını kesin bir dille reddederek, iddiaları "tamamen saçmalık" olarak nitelendirdi. Bosna Hersek ve Balkanlar bölgesindeki güvenlik dinamikleri açısından, Ukrayna'daki bu tür geniş ölçekli teknolojik saldırı girişimleri, bölgedeki askeri strateji uzmanları tarafından yakından takip edilmektedir.
Yazar
Bosna Hersek sokaklarının nabzını tutan Pınar Aktaş, mahalle hikâyelerinden vatandaşın günlük yaşamına kadar şehrin insanına dokunan haberleri yazıyor.
Sıkça Sorulan Sorular
M&M's kod adlı operasyonun temel amacı neydi?+
Operasyonun ana hedefi, 1.000 adet yapay zekalı dron kullanarak Moskova havalimanlarını vurmak ve Rus hava sahasındaki sivil uçuşları durdurarak uluslararası havayolu şirketlerinin Rusya ile bağlantısını kesmekti. Bu sayalistyle Rus elitleri üzerinde ekonomik ve siyasi baskı oluşturulması amaçlanıyordu.
Zelenski operasyonu neden durdurdu?+
Volodimir Zelenski, otonom dronların sivil uçaklara veya havalimanındaki çalışanlara zarar vermesi ihtimalinden büyük endişe duydu. Sivil can kayıplarının yaşanması riskini, stratejik kazancın önünde bir engel olarak gördüğü belirtiliyor.
Plan şu an tamamen iptal mi edildi?+
Projenin planlama aşamasının Temmuz ayında durdurulduğu belirtilse de, bazı kaynaklar yeni bir ekip ve hazırlık süreciyle projenin yaklaşık üç ay içerisinde yeniden hayata geçirilebileceğini iddia etmektedir. Ancak Ukrayna resmi makamları böyle bir planın varlığını reddetmektedir.




