
Stari Most'un restorasyonunun 22. yıl dönümü kutlanıyor
Bosna Hersek'in kültürel simgesi Mostar'daki Stari Most, 2004 yılında yeniden inşa edilmesinin 22. Yıl dönümünü kutluyor. Tarihi köprü, 9 Kasım 1993 tarihinde savaş sırasında yıkılmasının ardından, Bosna Hersek ve dünya mirasının en önemli parçalarından biri olarak tekrar ayağa kaldırıldı.
Stari Most'un tarihi yıkımı ve yeniden inşası
Stari Most, 427 yıl boyunca ayakta kaldıktan sonra, 9 Kasım 1993 tarihinde Bosna Hersek'e yönelik saldırılar sırasında HVO (Hrvatsko vijeće odbrane) güçleri tarafından imha edildi. O dönemde HVO Genelkurmay Başkanı Slobodan Praljak liderliğindeki birliklerin gerçekleştirdiği bu yıkım, bölgenin kültürel dokusuna büyük zarar verdi. Ancak 2004 yılında tamamlanan restorasyon projesiyle köprü, tarihi ihtişamına yeniden kavuştu.
Köprünün mimari özellikleri ve Osmanlı mirası
Osmanlı Sultanı Kanuni Sultan Süleyman'ın emriyle 1566 yılında inşa edilen yapı, Mimar Hajrudin tarafından tasarlanmıştır. İnşa edildiği dönemde dünyanın en büyük kemerli yapısı olma özelliğini taşıyan köprü, bugün de mimari bir başarı olarak kabul ediliyor. Yapının teknik detayları dikkat çekiyor:
- Boyutlar: Köprünün genişliği 4 metre, uzunluğu ise 30 metredir.
- Yükseklik: En yüksek noktasında 24 metre yüksekliğe ulaşarak Neretva Nehri üzerinde hakim bir konumda durmaktadır.
- Kuleler: Köprünün her iki ucunda Hellebija (kuzeydoğu) ve Tara (güneybatı) isimli savunma kuleleri bulunmaktadır. Bu kuleler, şehre ismini veren "mostari" (köprü memurları/gümrükçüleri) biriminin görev yaptığı noktalardır.
Mimari gizemler ve yapım süreci
Stari Most'un inşaat süreci, tarih boyunca pek çok soruyu beraberinde getirdi. Dokuz yıl süren zorlu bir yapım aşamasından geçen köprünün; ahşap iskelelerin nasıl ayakta kaldığı, taşların bölgeye nasıl taşındığı ve ahşap yapıların bu uzun sürece nasıl direnç gösterdiği hala birer mimari gizem olarak görülüyor. Bu teknik başarılar, köprüyü döneminin en büyük mimari dehalarından biri haline getiriyor.
Bosna Hersek'in turizm potansiyeli için hayati önem taşıyan bu yapı, sadece yerel halk için değil, tüm dünya mirası için bir sembol olmaya devam ediyor. Mostar şehrindeki restorasyon çalışmaları, bölgenin kültürel kimliğini koruma çabalarının en somut örneğidir.
Yazar
Burak Çelik, Bosna Hersek siyasetini ve yerel yönetimleri yakından takip eden deneyimli muhabir. Belediye gündeminden şehir politikalarına kadar kente dair haberleri ilk elden aktarıyor.
Sıkça Sorulan Sorular
Stari Most ne zaman yıkıldı?+
Stari Most, 9 Kasım 1993 tarihinde Bosna Hersek'teki savaş sırasında HVO birlikleri tarafından imha edilmiştir. Köprünün yeniden inşa süreci ise 2004 yılında tamamlanmıştır.
Köprünün mimarı kimdir ve ne zaman inşa edilmiştir?+
Köprü, Mimar Hajrudin tarafından Osmanlı Sultanı Kanuni Sultan Süleyman'ın emriyle 1566 yılında inşa edilmiştir. İnşa edildiği dönemde dünyanın en büyük kemerli yapısı olarak bilinmekteydi.
Stari Most'un fiziksel boyutları nelerdir?+
Köprü 30 metre uzunluğunda ve 4 metre genişliğindedir. En yüksek noktasındaki yüksekliği ise 24 metredir. Yapı, Neretva Nehri üzerinde görkemli bir kemer oluşturmaktadır.




