Amerika Birleşik Devletleri, kış mevsimi öncesinde Avrupa'nın azalan gaz stoklarını dengelemek amacıyla Rus gazının Ukrayna üzerinden yeniden sevk edilmesini içeren bir enerji planı sundu. Wall Street Journal gazetesinin haberine göre, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve ABD'li özel temsilci Steve Witkoff Eylül ayında Moskova ve Kiev'i ziyaret ederek bu fikri gündeme taşıdı.
Görüşmeleri yürüten isimler arasında ABD Başkanı Donald Trump'ın damadı Jared Kushner de yer aldı. Plan, Sibirya'daki Urengoj sahasından çıkan gazın sovyet döneminden kalma boru hatları aracılığıyla Ukrayna üzerinden Avrupa'ya ulaştırılmasını öngörüyor. Bu ağın derhal faaliyete geçebileceği ve Kiev'e tranzit gelirleri sağlayacağı belirtiliyor.
Önerilen modele göre, Rus gazı bir ABD'li aracı kurum üzerinden satılacak ve bu sayede Avrupa'nın uyguladığı yaptırımlar aşılacak. Beyaz Saray, satış gelirlerinin üçüncü taraf yargı yetkisi altındaki namjenski (özel) bir hesapta tutulmasını teklif etti. Washington yönetimi bu adımla enerji fiyatlarının düşmesini ve Kremlğin bu gelirleri savaşı finanse etmek için kullanmasının engellenmesini hedefliyor.
Avrupalı liderler ise teklife mesafeli yaklaşıyor. Avrupa Komisyonu Enerji Komiseri Dan Jørgensen, bir Macar portalına yaptığı açıklamada yasağın mirovni (barış) anlaşmasından sonra da süreceğini belirterek, "Ben sigurno ne bih vjerovao Rusiji" dedi. Kapalı kapılar ardında bir nordik ülkesinin üst düzey yetkilisi planı Avrupa'nın ilkelerine aykırı bulurken, büyük bir devletin yetkilisi ise durumu geçmişteki taviz politikalarına benzetti.
Avrupa ajansı ACER verilerine göre, AB'deki gaz depoları yüzde 75 oranında dolu ve bu oran son dokuz yılın ortalamasının altında kalıyor. Nisan başında ise bu oran yüzde 28 ile son dört yılın en düşük seviyesini görmüştü. Rusya savaş öncesinde Avrupa'nın gaz ihtiyacının yüzde 45'ini karşılarken, günümüzde bu oran yüzde 11 seviyesinde bulunuyor. ABD menşeli LNG ise Avrupa tüketiminin yüzde 30'unu oluşturuyor.
Konunun, Kasım ayı ortasında Abu Dhabi'de yapılması planlanan ABD, Rusya ve Ukrayna trilateral (üçlü) görüşmelerinde ele alınması bekleniyor. ABD'li yetkililer ayrıca Sjeverni tok (Kuzey Akım) boru hatlarının yeniden açılmasını da uzun vadeli bir seçenek olarak değerlendiriyor.
