Nobel ödüllü romana ilham veren köprü 18. yılını kutluyor

Bosna Hersek'in doğusundaki Višegrad kentinde bulunan Mehmed Paşa Sokolović Köprüsü, 2008 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne kabul edilmesinin 18. Yıl dönümünü kutluyor. Mimar Sinan'ın başyapıtlarından biri olan köprü, hem ulusal anıt statüsünde hem de dünya çapında tanınan bir kültür mirası olarak bölge turizmine katkı sağlıyor.

Mimar Sinan'ın Drina üzerindeki şaheseri hangi tarihte inşa edildi?

Köprünün inşası, Kanuni Sultan Süleyman, II. Selim ve III. Murad dönemlerinde sadrazamlık yapan Mehmed Paşa Sokolović'in vakfiyesi olarak 1571 ile 1577 yılları arasında tamamlandı. Yapının tasarımı, dönemin başmimarı ve dünya mimarlık tarihinin en büyük isimlerinden Koca Mimar Sinan'a emanet edildi. Köprü, Drina Nehri üzerinde Bosna'yı İstanbul'a bağlayan tarihi "İstanbul Yolu" (Carigradska džada) güzergahı üzerinde konumlanıyor.

Köprünün mimari özellikleri neler?

Tamamı kesme taştan inşa edilen köprü, nehir üzerinde dokuz büyük taş ayağa oturuyor. Nehir geçişini sağlayan bölümde, her biri 10,70 metre ile 14,80 metre arasında değişen on kemerli açıklık bulunuyor. Sağ kıyıya yakın en küçük kemerin açıklığı ise 5,20 metre. Sol yakadaki rampa bölümünde, Drina'ya dökülen bir derenin üzerinde üç küçük ve bir büyük olmak üzere dört kemer daha yer alıyor. Yapı taşları, nehrin sağ kıyısında yaklaşık beş kilometre aşağıdaki Banja mevkiinden getirildi.

Köprünün ortasında bir dönem ahşap bir gözetleme kulesi bulunuyordu. Yapım tarihi bilinmeyen bu kule, 1886 yılında yıkıldı. Kulenin altından geçen geçit, her iki taraftan meşe kapılarla kapatılıyordu ve kulede "şibe" adı verilen küçük toplar yer alıyordu. Köprünün üzerinde iki adet kitabe bulunuyor: İlki Hicri 971 (Miladi 1571), ikincisi ise Hicri 985 (Miladi 1577) tarihini taşıyor.

Drina Köprüsü tarihte hangi doğal afetlere ve onarımlara tanıklık etti?

Köprü, yüzyıllar boyunca birçok büyük sele direndi. Bunların en şiddetlisi 1896 yılında yaşandı; Drina Nehri'nin su seviyesi köprünün bir metre altmış santimetre üzerine kadar yükseldi. Tarihi kayıtlara göre köprü, 1664, 1875, 1911, 1939 ve 1940 yıllarında olmak üzere beş kez büyük onarım geçirdi. Köprünün memba tarafında üçgen planlı, mansap tarafında ise poligonal planlı ve üzerinde oturma sekisi bulunan genişlemeler yer alıyor.

Nobel ödüllü romanın ilham kaynağı

Köprü, sadece mimari bir eser olarak değil, edebiyat dünyasında da ölümsüz bir yere sahip. Nobel ödüllü yazar Ivo Andrić'in başyapıtı "Drina Köprüsü" (Na Drini ćuprija), bu köprünün tarihini ve etrafında gelişen olayları anlatıyor. Roman, dünya çapında milyonlarca okura ulaştı ve Bosna Hersek'in kültürel tanıtımında önemli bir rol oynadı.

Višegrad Belediyesi, her yıl düzenlenen çeşitli etkinliklerle köprünün UNESCO yıl dönümünü kutluyor. Köprü, hem yerli halk hem de yabancı turistler için bölgenin en önemli ziyaret noktalarından biri olmaya devam ediyor.