Mostar’ın sembolü Kutsal Üçleme Kilisesi 34 yıldır yaralı
Bosna Hersek'in Mostar kentindeki Sırp Ortodoks Kutsal Üçleme Katedrali (Saborna crkva Svete trojice), 34 yıl önce bugün (17 Haziran 1992) Hırvat Savunma Konseyi (HVO) ve Hırvat Ordusu (HV) mevzilerinden atılan toplarla bombalanarak ateşe verildi. Olay, Bosna Savaşı sırasında kentte yaşanan en büyük kültürel yıkımlardan biri olarak kayıtlara geçti.
Osmanlı ve Rusya’nın desteğiyle inşa edilen dev yapı
1863 ile 1873 yılları arasında inşa edilen katedral, dönemin Osmanlı Padişahı Sultan Abdülaziz'in büyük maddi katkısı ve Rusya'nın da bağışlarıyla tamamlandı. Yapının mimarları, Hersekli Spasoje Vulić ile dönemin ünlü ustası Andreja Damjanov'du. Mostar’ın Brankovac mevkiinde yükselen bu görkemli yapı, 1873’ten 1992’ye kadar Sırp Ortodoks Kilisesi’nin Zahumlje-Hersek Piskoposluğu’nun katedrali olarak hizmet verdi.
Balkanlar’ın en yüksek Ortodoks kiliselerinden biriydi
Kutsal Üçleme Kilisesi, Balkanlar’ın en yüksek ve en güzel Ortodoks ibadethanelerinden biri olarak tanınıyordu. 1888 yılında, kilisenin avlusuna dönemin önemli din adamlarından Mitropolit Leontije Radulović defnedildi. Radulović'in naaşı, 2010 yılında kilisenin restorasyon çalışmaları sırasında bulundu.
Yeniden inşa çalışmaları devam ediyor
1992’deki saldırıda neredeyse tamamen yıkılan kilise, savaşın ardından uzun yıllar harabe halinde kaldı. 2010 yılında başlatılan kapsamlı restorasyon projesi kapsamında, kilisenin yeniden ayağa kaldırılması için çalışmalar sürüyor. Bu süreç, Mostar’da etnik ve dini ayrılıkların simgesi haline gelen yapının, aynı zamanda bir uzlaşı sembolüne dönüşmesi açısından da önem taşıyor.
Yazar
Bosna Hersek sokaklarının nabzını tutan Pınar Aktaş, mahalle hikâyelerinden vatandaşın günlük yaşamına kadar şehrin insanına dokunan haberleri yazıyor.
Sıkça Sorulan Sorular
Mostar Kutsal Üçleme Kilisesi ne zaman ve neden yakıldı?+
Kilise, 17 Haziran 1992'de Bosna Savaşı sırasında Hırvat Savunma Konseyi (HVO) ve Hırvat Ordusu (HV) tarafından bombalanarak ateşe verildi. Olay, Mostar'da etnik temizlik ve kültürel yıkımın en sembolik örneklerinden biri olarak kabul ediliyor.
Kilisenin yeniden inşası ne zaman başladı ve şu anki durumu nedir?+
Restorasyon çalışmaları 2010 yılında, Mitropolit Leontije Radulović'in naaşının bulunmasının ardından hız kazandı. Çalışmalar halen devam etmekte olup, kilisenin büyük bölümü yeniden inşa edildi. Tamamlanmasıyla Mostar'ın siluetindeki tarihi yerini yeniden alması bekleniyor.
Kilisenin yapımına kimler destek vermişti?+
Kilise, 1863-1873 yılları arasında inşa edildi. Dönemin Osmanlı Padişahı Sultan Abdülaziz büyük maddi katkı sağlarken, Rusya da bağışta bulundu. Mimarisi, Hersekli Spasoje Vulić ve ünlü usta Andreja Damjanov'a aittir.
