Mehmed-beg Kapetanović Ljubušak'ın ölümünün 124. yılı

Bosnalı tarihçi, yazar ve 1893 ile 1899 yılları arasında Saraybosna Belediye Başkanlığı görevini yürüten Mehmed-beg Kapetanović Ljubušak, 1902 yılında hayata gözlerini yumdu. Ölümünün 124. Yıl dönümü olan bugün, Ljubušak'ın Bosna ve Hersek kültürel tarihine bıraktığı derin izler anılıyor.

Mehmed-beg Kapetanović Ljubušak kimdir?

19 Temmuz 1839 tarihinde Ljubuško yakınlarındaki Vitina köyünde doğan Ljubušak, Türk, Arap ve Fars dillerine hakim bir entelektüreldi. Bosna ve Hersek'teki Müslümanların kültürel tarihini inceleyen çalışmaların öncüsü olan tarihçi, bölgedeki onomastik (isim bilimi) araştırmalarını başlatan ilk isim olarak bilinmektedir.

Ljubušak, sadece bir devlet adamı değil, aynı zamanda halk kültürünü koruyan önemli bir koleksiyoncu ve yazardı. Halk deyişlerini, türküleri, hikayeleri ve şiirleri derleyerek "Narodno blago" ve "Istočno blago" adlı iki önemli derleme yayımladı. Ayrıca yüzlerce masal ve farklı halk edebiyatı örneklerini kayıt altına alarak gelecek nesillere aktardı.

Bošnjaštvo ideolojisinin savunucusu

1891 yılında "Bošnjak" gazetesini çıkaran Ljubušak, bu yayında Bošnjaštvo (Boşnaklık) ideolojisini savundu. Yazın dünyasında "Munibi" mahlasını kullanan yazar, çocuk edebiyatına de önemli katkılar sağladı. "Mali orač", "Moj prijatelj" ve "Otac" gibi on adet orijinal çocuk hikayesinin yazarıdır.

Yazarın propagandist nitelikteki çalışmaları arasında "Što misle muhamedanci u Bosni" ve "Budućnost ili napredak muhamedanaca u Bosni i Hercegovini" adlı iki broşür dikkat çekmektedir. Saraybosna'nın eski belediye başkanı olarak görev yaptığı dönemdeki idari tecrübesi, kültürel birikimiyle birleşerek Bosna'nın modern kimlik inşasında temel taşlardan biri olmuştur.

Ljubušak'ın çalışmaları, bugün hala Bosna Hersek'in çok kültürlü yapısını ve toplumsal hafızasını anlamak isteyen araştırmacılar için temel kaynak niteliği taşımaktadır.