Ekonomi ve Barış Enstitüsü (IEraz) tarafından yayınlanan son rapora göre, Bosna Hersek küresel barış endeksinde 48. Sırada yer aldı. 2026 yılında dünya genelindeki güvenlik seviyelerinin en düşük noktaya gerilediği raporda, 99 ülkenin barış durumunun kötüleştiği belirtildi.
Küresel güvenlik neden düşüşe geçti?
Dünya genelinde barış düzeyinin düşmesindeki temel nedenler olarak, aktif silahlı çatışmaların rekor seviyeye ulaşması ve askeri harcamaların artması gösteriliyor. Uzmanlar, dünyanın "büyük parçalanma" adı verilen bir döneme girdiğini; geleneksel büyük güçlerin etkisinin azaldığını, otonom silahların geliştiğini ve yapay zekanın savaşlarda daha fazla kullanıldığını vurguluyor.
Sıralamanın en güvenli ülkesi 2008 yılından beri olduğu gibi İzlanda oldu. Yeni Zelanda ikinci, İsviçre üçüncü ve Slovenya dördüncü sırada yer aldı. Listenin en sonunda ise 163. Sıra ile Rusya bulunuyor. Rusya'nın yanıadan sonra Sudan, Demokratik Kongo Cumhuriyeti, Ukrayna ve İsrail en istikrarsız ülkeler arasında listeleniyor.
Bölgesel sıralama: Bosna Hersek nerede?
Balkanlar genelindeki barış sıralamasında Slovenya 4. Sıradaki yeriyle bölgenin en güvenli ülkesi olarak öne çıkıyor. Bölgedeki diğer ülkelerin konumları ise şöyle şekillendi: Hırvatistan 23, Karadağ 30, Arnavutluk 36, Kuzey Makedonya 46, Bosna Hersek 48, Kosova 54 ve Sırbistan 70.
Avrupa genelinde Polonya'nın en büyük ilerlemeyi kaydederek 23 basamak yükselip 22. Sıraya yerleşmesi dikkat çekici bir gelişme olarak kaydedildi. Bosna Hersek'in bu sıralamadaki konumu, bölgedeki jeopolitik hareketlilik ve güvenlik dinamiklerinden doğrudan etkilenmektedir.
Şiddetin ekonomik maliyeti ne kadar?
IEP raporu, şiddet ve çatışmaların küresel ekonomiye verdiği zararın boyutlarını da ortaya koydu. Dünyadaki savaşların, şiddetin ve korkunun toplam ekonomik etkisi 21,8 trilyon dolar olarak hesaplandı. Bu devasa rakamın yüzde 73'lük kısmını askeri harcamalar ve iç güvenlik giderleri oluştururken; barışın inşası, diplomasi ve çatışmaların önlenmesi için ayrılan pay küresel askeri harcamaların sadece yüzde 0,5'inde kalıyor.
Batı ve Orta Avrupa hala dünyanın en barışçıl bölgeleri arasında sayılsa da, savunma bütçelerindeki artış nedeniyle bu bölgelerde de baskının yükseldiği belirtiliyor. Analistler, jeopolitik gerilimlerin ve yeni nesil teknolojilerin küresel güvenlik düzenini daha karmaşık hale getirdiğini ifade ediyor.
