"Kralj sjevera" Burnham’dan Starmer’a açık meydan okuma

İngiltere siyasetinde önemli bir gelişme yaşandı. Büyük Manchester Belediye Başkanı Andy Burnham, Makerfield ara seçimini ezici bir zaferle kazanarak Başbakan Keir Starmer’a karşı liderlik mücadelesinin ilk somut adımını attı. "Kralj sjevera" (Kuzeyin Kralı) lakabıyla tanınan 56 yaşındaki siyasetçi, bu zaferle Laburist Parti içindeki muhalif kanadın en güçlü sesi haline geldi.

Burnham Makerfield’da nasıl bir zafer kazandı?

Kuzeybatı İngiltere’deki Makerfield seçim bölgesinde düzenlenen ara seçimde Burnham, rakiplerine açık ara fark attı. Toplam 45 bin 510 geçerli oyun kullanıldığı seçimde Burnham, oyların yaklaşık yüzde 55’ini alarak birinci oldu. En yakın rakibi, göçmen karşıtı Reform UK partisinin adayı Rob Kenyon’a 9 binden fazla oy fark attı. Bu sonuç, Burnham’ın bölgedeki popülaritesini ve ulusal çapta artan etkisini bir kez daha kanıtladı.

Peki, zafer konuşmasında ne dedi?

Seçim zaferinin ardından yaptığı konuşmada Burnham, sadece parlamentoya dönmekle yetinmeyeceğini açıkça ifade etti. "Herkes biliyor ki siyaset işlemiyor. Herkes ülkenin olması gereken yerde olmadığını hissediyor. Bu gece, tam da bu gece, bir dönüm noktası olabilir" dedi. Burnham, Makerfield isminin ülke için gerekli değişimin simgesi olması için çalışacağını da sözlerine ekledi. Bu sözler, partinin mevcut liderliğine karşı bir meydan okuma olarak yorumlandı.

Starmer’a karşı liderlik yarışı başlıyor mu?

2017 yılından bu yana Büyük Manchester’ın başında bulunan Burnham, kendi yönetim modeli olarak adlandırdığı "mančesterizam"ı artık ulusal düzeye taşımak istiyor. Laburist Parti’nin değişim için son bir şansa sahip olduğunu ve seçmen güvenini yeniden kazanması gerektiğini vurguladı. Başbakan Keir Starmer üzerindeki baskı, Temmuz 2024’teki genel seçimlerde elde edilen ezici zaferin ardından gelen düşüşle giderek artıyor.

Parti, bir yandan Yeşiller’e kayan liberal seçmenleri kaybederken, diğer yandan Nigel Farage liderliğindeki Reform UK’nin İngiltere’nin sanayi bölgelerinde güçlenmesiyle karşı karşıya. Mayıs ayında yapılan yerel seçimlerdeki zayıf performans, parti içinde lider değişikliği çağrılarını daha da güçlendirdi. İngiliz parlamenter sisteminde iktidar partisi, görev süresi boyunca liderini değiştirebiliyor ve yeni lider otomatik olarak başbakanlık görevini üstleniyor.

Starmer ise şimdilik herhangi bir çekilme sinyali vermiyor. Olası bir meydan okuma durumunda mücadele edeceğini belirten Starmer, koltuğunu korumaya kararlı görünüyor. Ancak Burnham’ın Makerfield’daki bu zaferi, parti içi dengeleri yeniden şekillendirecek güçte. Bosna Hersek’teki siyasi gözlemciler de, Avrupa’nın önde gelen demokrasilerinden İngiltere’deki bu gelişmeleri yakından takip ediyor.