İran nükleer programında flaş gelişme: Anlaşma yakın mı?

ABD Başkanı Donald Trump, İran ile müzakerelerde gelinen son durumu değerlendirmek üzere kabine üyelerini topladı. Görüşmede, İran ile savaşın sona erdirilmesi ve Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması konularının ele alınması bekleniyor. Trump, toplantı öncesinde yaptığı açıklamada, bir anlaşmanın yakın olduğunu ve bu anlaşmayla İran'ın nükleer programının zayıflatılarak siyasi bir zafer elde edilebileceğini ifade etti.

İran ile Anlaşma Sağlanacak mı?

Ancak, olası bir anlaşma taslağı, bazı önemli sorunları çözüme kavuşturmadan bırakıyor ve bu durum, özellikle Cumhuriyetçi müttefikler arasında eleştirilere neden oluyor. Eleştirilere göre Tahran, bu anlaşmadan zayıflamış olsa da cesaretlenerek çıkabilir. Müzakereleri daha da karmaşık hale getiren bir diğer faktör ise, ABD güçlerinin İran'ın güneyindeki füze rampalarına ve mayın döşeme gemilerine yönelik gerçekleştirdiği savunma amaçlı saldırılar oldu. Pentagon, bu saldırıların İran'ın provokasyonlarına karşı bir yanıt olduğunu savunurken, İran bu adımı iyi niyetten uzak ve güvenilmez bir hareket olarak değerlendirdi.

Hürmüz Boğazı'nın Açılması ve Ateşkes Müzakereleri

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Hürmüz Boğazı'nın açılması ve ateşkesin uzatılması konusundaki görüşmelerin birkaç gün daha süreceğini belirtti. Rubio, "Ya iyi bir anlaşma olacak ya da hiç anlaşma olmayacak" şeklinde konuştu. Trump ise sosyal medya üzerinden, medyanın ve İran'ın olası tavizlerinin Tahran'ın büyük bir zaferi olarak gösterilebileceği endişesini dile getirdi.

Olası bir anlaşmaya göre, İran, yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum stoklarından vazgeçecek ve karşılığında yaptırımlar hafifletilecek. Bir bölgesel yetkilinin açıklamasına göre, ek 60 günlük müzakereler sürecinde uranyumun bir kısmı seyreltilecek, geri kalanı ise üçüncü bir ülkeye transfer edilecek. Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı'na göre, İran'ın yüzde 60 oranında zenginleştirilmiş 440,9 kilogram uranyumu bulunuyor. Bu oran, teknik olarak silah yapımı için gereken seviyeye oldukça yakın.

İsrail Faktörü ve Bölgesel Gerilim

Müzakerelerde ayrıca, ateşkesin İsrail'in Lübnan'daki Hizbullah'a karşı operasyonlarını kapsayıp kapsamayacağı da önemli bir tartışma konusu. Tahran, bu konuda ısrarcı davranırken, İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu ordunun Lübnan'daki operasyonlarını derinleştireceğini açıkladı. Washington'daki bazı çevreler ise, İran'a yönelik herhangi bir yaptırımın hafifletilmesinin, ülkenin askeri kapasitesini ve bölgedeki müttefik grupları güçlendirebileceği uyarısında bulunuyor.

Bu gelişmeler ışığında, Trump yönetiminin İran ile bir anlaşmaya varıp varmayacağı ve bu anlaşmanın bölgesel istikrarı nasıl etkileyeceği merakla bekleniyor. Bosna Hersek ve Balkanlar için bu anlaşmanın ekonomik etkileri de yakından takip ediliyor. Özellikle enerji fiyatları ve bölgesel ticaret açısından önemli sonuçlar doğurabileceği öngörülüyor.