Bosna Hersek Enerji Bakanı Vedran Lakić, ülkenin iki büyük enerji devi olan Elektroprivreda BiH ve Elektroprivreda HZHB'nin toplam zararlarının bir milyar markayı aştığını açıkladı. Bu açıklama, enerji sistemindeki mali krizin boyutlarını gözler önüne sererken, yerel halkın artan elektrik maliyetleri altındaki yükünü de ortaya koyuyor.
Enerji şirketlerindeki dev zarar ne kadar?
Bakan Lakić tarafından paylaşılan verilere göre, enerji şirketlerinin yarattığı ekonomik kayıp bir milyar markalık seviyeye ulaştı. Vatandaşlar daha önce elektrik tarifelerindeki artışları, mavi, yeşil ve kırmızı tarife uygulamalarını kabullenmiş olsa da, son açıklanan rakamlar mevcut durumun vahametini gösteriyor. Geçtiğimiz iki yıl içerisinde her bir şirketin yaklaşık elli milyon markalık zararlarının giderilmesi hedeflenmişti ancak toplam kaybın milyar seviyesine çıkması beklentilerin çok üzerinde gerçekleşti.
Söz konusu mali tablonun arkasındaki nedenler arasında uzun süreli ihmaller, siyasi atamalar, verimsiz işleyiş ve bütçenin madenci ekipmanları veya yeni santral inşası yerine başka alanlara harcanması gösteriliyor. Bu durum, Bosna Hersek'in enerji üretim kapasitesinin düşmesine ve ülkenin dışa bağımlılığının artmasına neden oluyor.
Elektrik ithalatı maliyetleri nasıl değişti?
Enerji üretimindeki bu düşüş, Bosna Hersek'i elektrik ithal etmek zorunda bırakıyor. Resmi verilere göre, Elektroprivreda BiH sadece geçen yıl elektrik ithalatı için 628 milyon KM (Konvertibil Mark) üzerinde bir ödeme gerçekleştirdi. Geçmiş yıllarda elektrik ihracatı yoluyla önemli gelirler elde eden ülke, şimdi ise yüksek maliyetlerle enerji satın almak zorunda kalıyor.
Enerji sisteminin "kritik eşikte olmadığı" yönündeki iddialar kamuoyunda güven oluşturmazken, yetkililerin elektrik arzının yeterli olacağına dair verdiği sözler artan maliyetler karşısında teselli edici bulunmuyor. Bosna Hersek'in gıda ve su gibi temel ihtiyaçları için de dışa bağımlı olması, ekonomik yükün halkın üzerine binmeye devam edeceğine işaret ediyor.
Bosna Hersek genelinde enerji altyapısının iyileştirilmemesi, sadece yerel şirketleri değil, ülkenin toplam ticaret dengesini de olumsuz etkileyerek enflasyonist baskıyı artırıyor.
