Bosna Hersekli Yazar Enver Čolaković 113. Yaşında Anılıyor

Bosna Hersekli büyük yazar Enver Čolaković, 1913'teki doğumunun 113. Yılında anılıyor. Yazarın eserleri ve Bosna Hersek kültürüne olan katkıları, ülkesinde ve bölgede hala büyük bir ilgiyle takip ediliyor.

Enver Čolaković Kimdir? Hayatı ve Eserleri

Enver Čolaković, 27 Mayıs 1913 tarihinde Budapeşte'de dünyaya geldi. Babası Vejsil-beg Čolaković, sanayici ve birçok gayrimenkulün sahibiydi. Annesi Ilona (Fatima-Zehra) ise Macar Mednyanszky ailesine mensuptu. Çocukluğunu Budapeşte'de geçiren Čolaković, ailesiyle birlikte I. Dünya Savaşı'ndan sonra Saraybosna'ya yerleşti. Yazmaya küçük yaşta başlayan Čolaković, Boşnakça, Macarca ve Almanca dillerinde şiirler yazdı. 1934'ten itibaren sadece Boşnakça yazmaya başladı. Belgrad ve Budapeşte'de matematik ve fizik eğitimi aldıktan sonra Zagreb'de tarih diploması aldı.

Edebi Kariyeri ve "Legenda o Ali-paši"

Enver Čolaković'in en verimli dönemi, 1939 ile 1945 yılları arası oldu. Bu dönemde yirmiden fazla öykü ve novella, "Mujića Hanka" adlı kısa roman, çeşitli denemeler, otobiyografik eseri "Knjiga majci" ve "Legenda o Ali-paši" adlı romanı yayımladı. Čolaković, 1971'de Saraybosna medyasına verdiği bir röportajda, "Legendu" Boşnak dilini koruma amacıyla yazdığını belirtmişti: "’Legendu’ belirli bir amaçla, Boşnak dilimizi korumak için yazmaya başladım. Bosna'daki mezheplerin veya milletlerin dili değil, Bosna'nın dili. Bosna benim vatanım... Bosna'nın kaderinde hep sola ve sağa çekilmek var... Mesela, Ivo Andrić veya Branko Ćopić hakkında neden Bosnalı yazarlar olarak konuşulmadığını bilmiyorum. Aynı durum Hersekli klasik Hamza Humo için de geçerli. Isak Samokovlija neden en tipik Bosnalı yazar değil, bilmiyorum. Marko Marković neden Bosnalı yazar değil, bilmiyorum... Mak Dizdar ortaya çıktıktan sonra Bosna şiiri konuşulmaya başlandı."

"Legenda o Ali-paši" romanı, ana karakter Ali'nin hamallıktan paşalığa uzanan yaşam öyküsü üzerinden, insanın kendine inanması ve umudunu kaybetmemesi gerektiğini anlatır. Čolaković, okuyucularına zenginliğin maddi şeylerde değil, sağlık ve sevgide olduğunu hatırlatır. Sağlıklı olmanın değerini bilmek ve gerçek aşkla karşılaştığında ona teslim olmak gerektiğini vurgular. Bu roman, edebiyat türlerinin sınırlarını aşarak her yaştan ve her entelektüel seviyeden okuyucuyla iletişim kurmayı başarır. Bosna Hersek'te bu roman hala büyük ilgi görmektedir.

Enver Čolaković'in Mirası

Enver Čolaković, ardında beş roman, çok sayıda novella ve öykü koleksiyonu, şiir ve çeviri kitapları ile günlükler gibi birçok eseri el yazması olarak bıraktı. Matica hrvatska, Čolaković'e "Legenda o Ali-paši" romanı için en iyi roman ödülünü verdi. Ayrıca, Macaristan Yazarlar Derneği Pro Litteris Hungaricis Petófi ödülü, Avusturya Cumhurbaşkanı tarafından verilen Avusturya Bilim ve Sanat Onur Haçı I. Sınıfı gibi ödüllere de layık görüldü.

Čolaković'in Lessing'in "Hamburška dramaturgija", Schiller'in "Razbojnici" eserlerinin yanı sıra Wagner'in "Majstori pjevači" ve Kodaly'nın "Oratorij Psalmus Hungaricus" eserlerinin çevirileri de önemlidir. Kendisi de Krleža'nın aynı adlı eserinden uyarlanan "Aretej" operası için libretto yazmıştır.

Saraybosna'da bir caddeye ve Bosna Hersek genelinde birçok ilkokula Enver Čolaković'in adı verilmiştir. Zagreb'de ise 17 Eylül 2019'da Park Envera Čolakovića açılmıştır. Duygusal ve anlaşılmamış bir kahraman, epik yürekli bir ozan olan Enver Čolaković, 18 Ağustos 1976'da Zagreb'de kalp krizi sonucu 64 yaşında hayata veda etti.

Enver Čolaković'in eserleri, Bosna Hersek'in kültürel ve edebi mirasının önemli bir parçasını oluşturmaktadır ve gelecek nesillere aktarılmaya devam edecektir.