Bosna Hersek'te Yeni Yüksek Temsilci Belirsizliği: PIC Karar Verecek

Bosna Hersek'te Kristijan Şmit'in (Christian Schmidt) istifasının ardından boşalan Yüksek Temsilci makamı için yeni adaylar gündeme geldi. Barış Uygulama Konseyi (PIC), 3 ve 4 Haziran tarihlerinde toplanarak yeni yüksek temsilciyi belirleyecek. Bu yılki seçim, daha önceki atamalardan farklı olarak, adaylar arasında geniş bir destek birliğinin olmaması nedeniyle dikkat çekiyor.

PIC'in Önünde En Az Dört Aday Var

Diplomatik kaynaklara göre, PIC üyelerinin önünde en az dört aday bulunuyor ve şu an için hiçbirinin seçimi garanti edecek kadar geniş bir desteği yok. Bu durum, yüksek temsilci atamalarında bir ilk olarak değerlendiriliyor. Yüksek Temsilci makamı dokuzuncu kez doldurulacak.

Adaylardan bilinen isimler arasında İtalyan diplomat Antonio Zanardi Landi ve Amerikalı yetkili William Ruger yer alıyor. Ayrıca, İngiltere ve Fransa'nın da kendi adaylarını sunacağı belirtiliyor, ancak bu isimler henüz kamuoyuna açıklanmadı. Bu ülkelerin adayları da uluslararası alanda uzun yıllara dayanan deneyime sahip tecrübeli diplomatlar.

Üye Ülkeler Arasında Görüş Ayrılıkları

Geçmişte, yüksek temsilci olarak kimin atanacağı önceden bilinirken, bu sefer PIC üyesi ülkeler arasında bir fikir birliği bulunmuyor. Geçmişteki toplantılar genellikle üzerinde anlaşmaya varılan adayın resmi olarak onaylanması şeklinde gerçekleşiyordu.

PIC Yönetim Kurulu, Amerika Birleşik Devletleri, İtalya, Fransa, Almanya, İngiltere, Kanada, Japonya, Türkiye ve Avrupa Birliği'nden oluşuyor. Rusya da hala resmi olarak üye olmasına rağmen, Kristijan Şmit'in atanmasına karşı çıktığı için OHR'nin çalışmalarına katılmıyor.

Adayların Destek Durumu

Antonio Zanardi Landi'nin kendi ülkesi ve Amerika Birleşik Devletleri'nin desteğini aldığı iddia ediliyor. William Ruger Amerikalı bir aday olarak öne sürülse de, şu an için diğer PIC üyelerinden önemli bir destek alamamış durumda.

Fransa ve İngiltere'nin Çekinceleri

Fransa ve İngiltere, Antonio Zanardi Landi'nin adaylığına, özellikle Rusya'daki siyasi yapılarla bağlantıları ve Sırbistan'daki eski diplomatik görevleri nedeniyle çekinceyle yaklaşıyor. Almanya henüz nihai kararını vermedi, ancak Londra ve Paris'in pozisyonlarına daha yakın duruyor. Bununla birlikte, İtalyan adayı destekleme olasılığını da tamamen dışlamıyor. Avrupa Birliği kurumları da henüz nihai bir karar vermiş değil.

OHR'nin Kapanma İhtimali

Bu seçime ayrı bir önem kazandıran bir diğer faktör ise, Yüksek Temsilcilik Ofisi'nin (OHR) olası kapanışı konusundaki tartışmalar. Diplomatik çevrelerde, bir sonraki yüksek temsilcinin bu görevi üstlenen son kişi olabileceğine dair bir inanç giderek artıyor. Bu düşünceler, Amerika Birleşik Devletleri'nin Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'ndeki temsilcisi Tammy Bruce'un açıklamalarıyla daha da güçlendi. Bruce, Washington'ın OHR'nin kapatılmasına yol açabilecek bir süreci desteklediğini belirtmişti. Ancak, Bosna Hersek'in henüz böyle bir adım atmaya tam olarak hazır olmadığına dair değerlendirmeler de bulunuyor.

Bonske Yetkileri Tartışması

Ayrıca, gelecekteki yüksek temsilcinin, Kristijan Şmit veya 2000'li yılların başındaki selefleri gibi, Bonske yetkilerini yoğun bir şekilde kullanma konusunda siyasi destek bulamayacağı da düşünülüyor. Bu nedenle, daha öncekinden çok daha az siyasi etkiye sahip olabilecek bir pozisyon için neden bu kadar çok ilgi olduğu sorusu akıllara geliyor.

Olası bir neden, prestij olabilir. OHR'nin çalışmalarının son aşamasını denetleyecek ve nihayetinde kapanışını yönetecek kişi olmak, diplomatik kariyerde önemli bir başarı ve profesyonel özgeçmişte değerli bir referans olarak kabul edilebilir.

Sonuç ne olursa olsun, önümüzdeki günler Bosna Hersek için büyük önem taşıyacak. Yeni yüksek temsilci, kim olursa olsun, hassas bir siyasi dönemde sorumluluk üstlenecek ve OHR'nin görev süresinin olası sonunu istikrarlı ve ciddi siyasi çalkantılar olmadan yönetme görevini üstlenecek. Nihai kararı, Bosna Hersek'in doğrudan etkileyemeyeceği çok sayıda uluslararası ve jeopolitik faktör etkileyecektir. Ancak, yeni yüksek temsilcinin seçiminin sonuçlarını, gelecekteki kararların olumlu veya olumsuz etkileri yoluyla en çok ülke vatandaşları hissedecektir.