Bosna Hersek, genç ve eğitimli nüfusunun yurt dışına göçüyle uzun yıllardır mücadele ediyor. Dünya Bankası verilerine göre, bu eğilimde bölgede ilk sırada yer alan Bosna Hersek'te gençler, daha iyi yaşam koşulları, istikrarlı gelir ve profesyonel gelişim için genellikle Batı Avrupa'yı tercih ediyor.
Gençler Bosna Hersek'i Neden Terk Ediyor?
Friedrich Ebert Vakfı'nın araştırması, gençlerin Bosna Hersek'te istikrarlı bir geleceğe dair inançlarının olmadığını gösteriyor. Düşük ücretler, iş güvencesizliği, yaygın yolsuzluk ve liyakatin yeterince değer görmemesi, gençlerin göç etme nedenleri arasında öne çıkıyor. UNDP raporu da gençlerin kurumlara ve siyasi sisteme derin bir güvensizlik duyduğunu, başarının kişisel çabadan ziyade ailevi ve siyasi bağlantılara bağlı olduğunu düşündüklerini doğruluyor.
Hangi Alanlarda Uzman Kaybı Yaşanıyor?
Ülkeden en çok ayrılanlar arasında doktorlar, sağlık teknisyenleri, bilişim uzmanları ve mühendisler gibi yüksek eğitimli kişiler bulunuyor. Bu kişilerin başlıca tercihleri ise Almanya, Avusturya ve Slovenya. OECD, uzmanların bu sürekli göçünün Batı Balkanlar'ın ekonomik kalkınmasını uzun vadede yavaşlatacağı konusunda uyarıyor.
Göçün Bosna Hersek Üzerindeki Etkileri Neler?
Bu göçün etkileri Bosna Hersek'te şimdiden görülmeye başlandı. Okullardaki öğrenci sayısı azalırken, işverenler ciddi bir iş gücü açığıyla karşı karşıya kalıyor. Bosna Hersek İstatistik Ajansı'nın 2023 verilerine göre, ülkenin bazı bölgelerindeki nüfus sürekli azalıyor. Bu durum, iş gücü piyasasını ve çalışan vatandaşlara bağımlı olan emeklilik ve sağlık sistemlerinin işleyişini doğrudan tehdit ediyor.
Göçü Önlemek İçin Hangi Önlemler Alınıyor?
Bosna Hersek yetkilileri, istihdam teşvikleri ve genç girişimcilere destek gibi önlemler almaya çalışsa da uzmanlar, bu tür kısmi çözümlerin yeterli olmadığını vurguluyor. Gençlerin ülkede kalmasını sağlamak için ekonomide, eğitimde ve yargıda köklü ve sistemli reformlar yapılması gerekiyor.
Tüm olumsuzluklara rağmen, bazı gençler Bosna Hersek'te kalmayı tercih ediyor. Kendi işlerini kuran, yabancı şirketler için uzaktan çalışan veya yenilikçi projelerle kariyerlerini inşa eden bu gençler, toplumsal değişimlerin gerçekleşmesi halinde ülkenin potansiyeline inanıyor. Ancak, köklü reformlar yapılmadığı ve yaşam koşulları iyileştirilmediği sürece, nüfusun göçü Bosna Hersek'in geleceği için en büyük sorunlardan biri olmaya devam edecek.
