Bosna Hersek'in en büyük mozaiği Srebrenica'da bulundu

Arkeolog Mirko Babić, 2008 yılında Srebrenica ilçesine bağlı Skelani bölgesinde yaptığı kazılarda, birinci yüzyıla tarihlenen bir Roma şehri kalıntısını gün yüzüne çıkardı. Buluntular arasında imparatorluk sarayı, devasa yer mozaikleri ve antik mimari yapılar yer alıyor.

Skelani'deki antik kentin tarihi önemi nedir?

Skelani, Roma yönetimi döneminde Orta Podrinje bölgesinin mülki idare merkezi olarak görev yaptı. Arkeolojik bulgulara göre bu yerleşim, tarih öncesi insan yerlehendisliklerinin üzerine inşa edilen ve erken orta çağda da varlığını sürdüren bir sürekliliğe sahip. Bölgedeki kazılar sonucunda ortaya çıkan yapılar, sıfırıncı kategoride bir anıt olarak değerlendiriliyor.

Bu antik kentin izleri aslında 120 yıl önce Avusturya-Macaristanlı tarihçi Karlo Pač tarafından da fark edilmişti. Pač, bölgede bir Roma nekropolü ve iki erken Hristiyan bazilikası içeren geç antik mezarlık bulmuş, bu çalışmalar sonucunda 80 adet değerli anıt toplamıştı. Ancak Pač'ın araştırmalarının yapıldığı yıl yaşanan büyük Drina Nehri taşkını, sel sularının ve heyelanların etkisiyle Skelani'deki yapıları iki metre kalınlığındaki çamur ve çakıl tabakasının altında bırakarak unutulmaya terk etti.

Keşfedilen mozaikler ve mimari detaylar nelerdir?

2008 yılında Mirko Babić tarafından yapılan yeni keşifler, şehrin merkezindeki imparatorluk sarayının sınırlarını belirginleştirdi. Bu yapının dördüncü yüzyılın başına kadar kullanıldığı ve muhtemelen bir savaş çatışması sonucu yıkıldığı tahmin ediliyor. Kazı alanında ayrıca dördüncü yüzyılın ikinci yarısına ait, oldukça iyi korunmuş Roma yer mozaikleri de tespit edildi.

2014 yılında yürütülen çalışmalar sonucunda, Batı Balkanlar'ın en büyüğü olarak nitelendirilen yaklaşık 100 metrekarelik bir mozaik alanı daha bulundu. Bu alanın yarısı koruma altına alınarak yeniden inşa edildi. Şu ana kadar yüzeyde ortaya çıkarılan yaklaşık 900 metrekarelik alan; çeşitli odalar, koridorlar, iki yarım daire, hipokaust (yerden ısıtma sistemi) ve üç katmanlı duvar resimlerini kapsamaktadır.

Bölgedeki kültürel miras nasıl koruma altına alındı?

Buluntuların tarihi değeri nedeniyle, Sırp Cumhuriyeti Halk Meclisi 2009 yılında Skelani arkeolojik kompleksini çok önemli bir kültürel varlık olarak ilan etti. Bu gelişmeyi takiben 2010 yılında, korunan bu alanın yönetimi için "Rimski municipium" Skelani Arkeoloji Müzesi Kamu Kurumu kuruldu.

Bosna Hersek Ulusal Anıtları Koruma Komisyonu ise 2011 yılında Skelani Arkeolojik Alanı'nı Bosna Hersek'in ulusal anıtı olarak tescil etti. Bu kültürel miras, Srebrenica ve çevresindeki tarihi dokunun korunması açısından bölge halkı için büyük önem taşıyor.