BM'den Endişe Verici İklim Tahminleri

Birleşmiş Milletler'in (BM) en son iklim projeksiyonlarına göre, önümüzdeki beş yıl içinde gezegenin kritik uluslararası güvenlik eşiğini sık sık aşması ve en sıcak yıl rekorlarını kırması bekleniyor. Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO), Arktik bölgesinde de aşırı ısınma öngörüyor ve sıcaklıkların 2030'a kadar yaklaşık 1,66 santigrat derece artabileceğini belirtiyor.

BM'nin İklim Raporu: Bosna Hersek ve Bölgeyi Neler Bekliyor?

BM'nin iklim ajansı ve İngiliz Meteoroloji Bürosu tarafından hazırlanan projeksiyonlar, 2026 ile 2030 arasındaki dönemde ortalama küresel sıcaklığın, sanayi öncesi döneme kıyasla 1,5 santigrat dereceyi aşma olasılığının yüzde 75 olduğunu gösteriyor. Bu eşik, 2015 Paris İklim Anlaşması'nda uzun vadeli bir ısınma sınırı olarak tanımlanmıştı. BM'nin önceki bir bilimsel raporu, bu sınırın aşılmasının ölüm oranlarını, tehlikeleri ve türlerin yok olma riskini önemli ölçüde artıracağını detaylı bir şekilde açıklamıştı. WMO verilerine göre, önümüzdeki beş yıldan en az birinin 1,5 derece sınırını aşma olasılığı yüzde 91, 2024'teki mevcut ısı rekorunu aşma şansı ise yüzde 86 olarak tahmin ediliyor. WMO, 2030'a kadar her bir yılın, 19. Yüzyılın sonlarına kıyasla 1,3 ila 1,9 santigrat derece daha sıcak olacağını öngörüyor.

Britanya Meteoroloji Bürosu'nda iklim bilimcisi ve raporun yazarlarından Melisa Sibruk (Melissa Seabrook), "(1,5) derecenin uçurumun kenarı olmadığını belirtmek önemlidir," dedi. "Her 0,1 derecenin daha da ağır sonuçları var." Sibruk, Avrupa'yı etkileyen Mayıs ayındaki sıcaklıkları örnek gösterdi. Londra Imperial College'dan iklim bilimcisi Friderike Otto ise, bu eğilimin etkilerini e-posta yoluyla şöyle açıkladı: "Bu, bir dizi aşırı hava olayları anlamına geliyor. Birçoğu geçmişte deneyimlediğimiz her şeyin ötesinde olacak kadar sıcak/nemli/kuru. Bu da kent planlamamızın, tarımımızın vb. Öngördüğü her şeyi aşacak. Birçok insan hayatını kaybedecek, gıda konusunda çok sayıda fiyat şoku yaşanacak ve orman yangınları yoğunlaşacak."

Küresel Isınma Hızlanıyor mu?

Kısa vadeli tahminlerin neredeyse tamamı, Pasifik Okyanusu'nun orta kesiminde doğal bir ısınma fenomeni olan ve küresel hava düzenlerini değiştiren El Niño'nun oluşumuna işaret ediyor. Raporda, bu olgunun 2028'e kadar sürebileceği tahmin ediliyor ve Sibruk, 2027'nin 2024'te kırılan ısı rekorunu aşma olasılığının yüksek olduğunu belirtiyor. Önümüzdeki beş yıl içinde ortalama sıcaklıkların sanayi öncesi döneme göre 1,5 santigrat dereceyi aşması, Dünya'nın on yılda çeyrek derece ısındığı anlamına geliyor. Bu oran, daha önceki on yılda görülen yaklaşık onda iki derecelik artıştan daha yüksek. İklim uzmanları arasında küresel ısınmanın hızlanıp hızlanmadığı konusunda bir tartışma yaşanıyor ve Sibruk bu durumu "oldukça korkutucu" olarak nitelendiriyor. Bu projeksiyonların gerçekleşmesi, değişim oranının hızlandığını iddia edenlere ek argümanlar sağlayacaktır.

Bölgesel İklim Değişikliği Projeksiyonları

Yaklaşık 200 bilgisayar simülasyonunun ortalaması alınarak 13 farklı iklim modeli aracılığıyla elde edilen bu projeksiyonlar, Arktik bölgesinin gezegenin geri kalanından 3,5 kat daha hızlı ısındığını doğruluyor. Bunun nedeni, güneş ışınlarını uzaya geri yansıtan kar ve buzla kaplı alanların azalmasıdır. Bu durum, tehlikeli bir döngü yaratıyor. Sibruk, "Sıcaklık arttıkça daha fazla deniz buzu eriyor ve bu durum durumu daha da kötüleştiriyor," dedi. Arktik'teki kış sıcaklıkları, 2020'den 2025'e kadar olan dönemde 1991-2020 dönemine kıyasla ortalama 1,2 santigrat derece daha yüksekti. WMO, önümüzdeki beş kışın bu ortalamanın 2,8 santigrat derece üzerinde olacağını ve Arktik deniz buzunun yaz aylarında azalmaya devam edeceğini öngörüyor. Amazon bölgesinde ise daha sıcak ve olağandışı derecede kurak koşullar öngörülüyor. Bu durum, yerel halk ve gezegen için yıkıcı sonuçlar doğurabilir. Halk, su için Amazon'a bağımlı ve kuraklık ile yüksek sıcaklıklar yangın riskini artırıyor. Bu durum, şu anda atmosferden karbondioksiti emen Amazon'u, sorunu daha da kötüleştirecek bir kaynağa dönüştürme tehdidi oluşturuyor. Aksine, geleneksel olarak kurak olan Afrika'nın Sahel bölgesinde, normalden daha fazla yağış bekleniyor. Bu durum, sel riskini artırıyor.

Birleşmiş Milletler yetkilileri, iklim değişikliğiyle mücadele için şimdiye kadar alınan önlemlerin yeterli sonuç vermediğini vurguluyor. BM İklim Şefi Sajmon Stil (Simon Stiell), WMO raporuyla ilgili olarak, küresel ısınmanın onu kontrol altına alma çabalarını aştığını söyledi. Stil, "Son yıllardaki ilerlemeye rağmen, küresel ısınmanın onu kontrol altına alma çabalarını aştığı açık. Avrupa, Hindistan ve başka yer