
Bir döneme damga vuran lider: Emerik Blum saygıyla anılıyor
Saraybosna'nın efsanevi belediye başkanı ve Bosna Hersek'in sanayi devi Energoinvest'ın kurucusu Emerik Blum, ölümünün 42. Yılında saygıyla anılıyor. Blum, 1984 yılında, Saraybosna'da düzenlenen 14. Kış Olimpiyat Oyunları'nın organizasyon komitesindeki son görevlerini tamamladıktan sonra hayata veda etti.
Emerik Blum kimdir? Mühendislikten sanayi devine uzanan yolculuk
1911 yılında Saraybosna'da doğan Emerik Blum, mühendislik eğitimi almak üzere Prag Teknik Üniversitesi'ne gitti. Elektrik mühendisliği bölümünden mezun olduktan sonra memleketine dönen Blum, kısa süre sonra büyük bir sınavla karşılaştı. 1941 yılında tutuklanarak Jasenovac toplama kampına gönderildi. Kampta mühendis kimliği sayesinde elektrik santralinin bakımını üstlenen Blum, 1944 yılında buradan kaçmayı başardı.
İkinci Dünya Savaşı sonrasında Bosna Hersek Sanayi ve Madencilik Bakanlığı'nda şef olarak göreve başlayan Blum, kariyer basamaklarını hızla tırmandı. Federal Elektrik Enerjisi Genel Müdürlüğü'nde genel mühendis, Yugoslavya Federal Hükümeti Elektrik Enerjisi Müdürlüğü'nde genel müdür ve elektrik enerjisi bakan yardımcısı gibi kritik görevler üstlendi.
Energoinvest'ın doğuşu ve küresel başarı
Emerik Blum'un en büyük mirası, 1951 yılında kuruluşuna öncülük ettiği Elektroprojekt şirketidir. Bu şirket, kısa sürede bölgesel bir dev haline gelen ve tüm dünyada faaliyet gösteren Energoinvest'a dönüştü. Blum'un vizyonu sayesinde şirket, sadece Bosna Hersek'in değil, eski Yugoslavya'nın da en büyük ihracatçılarından biri oldu.
Blum, daralan Yugoslav pazarına karşı stratejik bir hamle yaparak döviz kredileriyle 20 ihracat ofisi açtı. Bu ofisler Meksika, Amerika Birleşik Devletleri, Arap ülkeleri, Orta Doğu ve Uzak Doğu'ya kadar uzandı. 1964 yılında Bosna Hersek'in ilk dijital bilgisayarı olan GAMINA 30 ve analog bilgisayar PAČE 231'i kullanıma sokarak teknolojide de bir ilke imza attı.
Emerik Blum ayrıca 1954 yılında Kaynak ve Defektoskopi Laboratuvarı'nı kurdu. Bu laboratuvar, Yugoslav Loyd Gemi Sicili ve Alman Loyd tarafından tanınarak Paris'teki Uluslararası Kaynak Enstitüsü'nün düzenli üyesi oldu. 1970 yılında İsveçli ACEA-ATOM firması, nükleer tesisler için yakıt elemanı testi konusunda Energoinvest Enstitüsü ile sözleşme imzaladı.
Sanatın ve eğitimin hamisi
Emerik Blum, sadece bir sanayici değil, aynı zamanda bir kültür ve eğitim hamisiydi. Oskar Danon, Meša Selimović, Ismet Mujezinović ve Voja Dimitrijević ile birlikte Collegium Artisticum'un kurucuları arasında yer aldı. Blum, çeşitli teknik alanlarda uzmanlar yetiştirilmesi için burslar sağladı ve Bosnalı mühendislerin Rusya, Amerika Birleşik Devletleri, Almanya, Fransa, İngiltere ve diğer ülkelerde uzmanlaşmasını sağlayan sürekli bir eğitim programı başlattı.
Saraybosna'nın altın çağına liderlik
Hiçbir siyasi partiye üye olmayan ve siyasi olarak öne çıkmayan Blum, tüm bu başarıları sayesinde 1981-1983 yılları arasında Saraybosna Belediye Başkanı seçildi. Görev süresi, şehrin en parlak dönemine, 1984 Kış Olimpiyatları'nın hazırlık yıllarına denk geldi. Emerik Blum, 1974 yılında Fransa'nın en prestijli ödüllerinden biri olan Légion d'honneur (Fransa Şeref Nişanı) ile onurlandırıldı.
Bugün Saraybosna'nın Grbavica semtinde bir cadde onun adını taşırken, Energoinvest binasının önüne bir büstü dikilmiştir. Emerik Blum, binlerce kişiye iş ve eğitim imkanı sağlayarak Bosna Hersek'in ekonomik ve sosyal kalkınmasında
Yazar
Bosna Hersek sokaklarının nabzını tutan Pınar Aktaş, mahalle hikâyelerinden vatandaşın günlük yaşamına kadar şehrin insanına dokunan haberleri yazıyor.




