Kuzey Makedonya Başbakanı Hristinci Mitskoski, Ağustos ayının sonunda emekli maaşlarında yüzdelik artış sistemine geri dönüleceğini duyurdu. Yeni düzenleme ile maaşları korumayı amaçladıklarını belirten Mitskoski, mevcut lineer modelin yerini yeni bir hesaplama yöntemine bırakacağını açıkladı.
Emekliler neden yüzdelik artış istiyor?
Kuzey Makedonya'daki emekli kesimi, son iki yıldır uygulanan doğrusal (lineer) artış modelinin yerine yeniden yüzdelik oranlı bir sistemin yasal güvence altına alınmasını talep ediyor. Son iki yıllık süreçte uygulanan lineer model kapsamında tüm emekli maaşlarına toplam 7 bin denar tutarında artış yapıldı. Bu artışlar, iki kez 2 bin 500 denar ve iki kez de 1.000 denar şeklinde aşamalı olarak gerçekleştirildi.
Bölgedeki ekonomik hareketlilik ve emekli sayısındaki artış, Emeklilik ve Maluliyet Sigortası Fonu (PİOM) üzerindeki mali yükü ağırlaştırıyor. Bosna Hersek ve komşu Balkan ülkelerinde de benzer demografik değişimler yaşanırken, Kuzey Makedonya'daki bu bütçe dengesi bölge ekonomisi için kritik bir gösterge niteliği taşıyor.
PİOM bütçesinde 1 milyar avroluk açık riski
Emekli maaşlarındaki artışlar ve artan emekli sayısı, PİOM'un finansal açığını genişletiyor. 2026 yılında emekli maaşlarının eksiksiz ödenmesi için yaklaşık 2,4 milyar avro tutarında bir kaynağa ihtiyaç duyuluyor. Mevcut sistemde çalışanlardan PİOM'a aktarılan prim miktarı ise yaklaşık 1,4 milyar avro seviyesinde kalıyor.
Bütçe açığını kapatmak adına devlet bütçesinden 62,8 milyar denar, yani yaklaşık 1 milyar avro tutarında bir aktarım yapılması öngörülüyor. Bu durum, devletin sosyal güvenlik harcamalarını dengeleme noktasındaki zorluğunu ortaya koyuyor.
Balkan coğrafyasında artan emekli nüfusu, tüm bölge ülkelerinde bütçe planlamalarını doğrudan etkileyen en önemli unsurlardan biri olmaya devam ediyor.
