Banja Luka'da son yıllarda hızla artan konut ve ticari yapılaşmaya rağmen, belediye altyapısı bu hıza ayak uyduramıyor. Banja Luka genelinde yaklaşık 28.789 hanenin su bağlantısı bulunmasına rağmen kanalizasyon bağlantısının olmadığı açıklandı.
"Vodovoda" tarafından paylaşılan verilere göre, şehirdeki kanalizasyon ağının yüzde 60'ı kapsama alanına sahip. Şehirde toplam 419 kilometre kanalizasyon hattı bulunurken; bunun 99 kilometresi karışık (mješoviti), 197 kilometresi fekal, 121 kilometresi yağmur suyu ve iki kilometresi basınçlı kanalizasyon sisteminden oluşuyor. Kentsel bölgede 19.468 hanenin, tüm şehir genelinde ise toplam 28.789 hanenin kanalizasyon bağlantısı bulunmuyor.
Kanalizasyon ağının eksik olduğu başlıca bölgeler arasında Ramića, Dragočaja, Motika, Tunjica, Priječana ve Saračice yer alıyor. Ayrıca Kuljan, Šargovac, Debeljaka ve Lauš bölgelerinde de benzer sorunlar yaşanıyor. Şirket yetkilileri, mevcut karışık kolektörlerin aşırı yüklendiğini belirterek, sistemin ayrıştırılması için kapsamlı önlemler alınması gerektiğini ifade etti.
Altyapı eksikliği yeni binaları nasıl etkiliyor?
Banja Luka Şehir Mekansal Planlama Bölüm Başkan Vekili Vuk Višekruna, yapıların işlevselliği için gereken altyapının şehircilik-teknik koşullarla belirlendiğini söyledi. Višekruna, "Altyapı, yetkili hukuk kişisi tarafından hazırlanan şehircilik-teknik koşullarla tanımlanır. Eğer gerekli altyapı inşa edilmemişse, yatırımcıya bunu yapma yükümlülüğü getirilir. Yatırımcı Şehir ile sözleşme imzalar ve binayı kullanıma açmadan önce altyapıyı tamamlayıp Şehre teslim etmek zorundadır" dedi.
Proje yöneticisi Milada Šukalo ise ana kolektör ve atık su arıtma tesisi inşa projesinin mevcut ağı güçlendirmeyi, genişletmeyi ve ayrıştırmayı hedeflediğini belirtti. Šukalo, "Mevcut karışık kanalizasyonu, yani fekal ve yağmur suyunu ayırmak zorunludur; bu durum atık suların verimli arıtılması için ön koşuldur" ifadelerini kullandı. Şehir, projenin hazırlık çalışmaları için 1,8 milyon euro kaynak sağladı. Ön çalışma 2025 sonunda tamamlanacak, ana proje 2027'de bitmesi ve inşaatların 2028'de başlaması planlanıyor.
Vrbas nehri kirlilik riskiyle karşı karşıya
Çevre Merkezi'nden Vladimir Topić, mevcut altyapının yoğun yapılaşma hızına yetişemediği konusunda uyarıda bulundu. Topić, atık su tahliyesindeki yetersizliğin Vrbas nehri ve kolları için büyük bir tehlike oluşturduğunu vurguladı. Topić, "Birçok yerleşim yeri kanalizasyon ağından yoksun. Nehrin ekosistemi için kirlilik artıyor. İklim değişikliği nedeniyle nehir debisinin azalmasıyla birlikte, suyun içindeki kirletici ve kanserojen maddelerin yoğunluğu da artıyor" dedi.
Banja Luka'da konut piyasası da hareketli seyrediyor. 2026 yılında yeni dairelerin ortalama satış fiyatı metrekare başına 4.000 KM iken, Vrbas nehri kıyısındaki lüks komplekslerde bu rakam 4.300 KM seviyesine ulaşıyor. Bu ekonomik değer artışı, bölgedeki altyapı ihtiyacının önemini bir kez daha gündeme getiriyor.
