Astana'da UNESCO Destekli "Altın Orda" Sempozyumu Düzenlendi

Kazakistan'ın başkenti Astana, 19-20 Mayıs tarihlerinde UNESCO himayesinde düzenlenen "Altın Orda" Mirası konulu uluslararası bir sempozyuma ev sahipliği yaptı. Sempozyum, Cuci Ulusu'nun tarihi mirasını ve Orta Avrasya coğrafyasındaki medeniyet süreçlerinin oluşumundaki rolünü incelemeyi amaçladı.

Astana'daki Sempozyumun Amacı Neydi?

Sempozyumun temel amacı, Kazakistan Cumhuriyeti'ni Altın Orda mirasının araştırıldığı önde gelen uluslararası bir merkez olarak tanıtmak ve Cuci Ulusu'nun siyasi, ekonomik, kültürel ve manevi mirasını disiplinler arası bir yaklaşımla inceleyerek ülkenin bilimsel potansiyelini ortaya koymaktı. Ayrıca, bu mirasın Avrasya'daki güncel entegrasyon süreçleri açısından önemi de değerlendirildi.

Sempozyum çerçevesinde, Altın Orda'nın bozkır medeniyeti modeli olarak mirası konulu tematik bir sergi de düzenlendi. Sergide arkeolojik, yazılı ve kültürel eserler sergilendi. Sergi, devlet ve iktidar, bozkır modası, askeri yapı, bozkır ve şehir medeniyetlerinin etkileşimi, kültür, bilim ve sanat gibi tematik bölümleri içeriyordu. Özellikle 70 arkeolojik ve mimari anıtı kapsayan interaktif harita, katılımcıların ilgisini çekti. Bu anıtlar arasında 17 eser için genişletilmiş açıklamalar, havadan çekilmiş fotoğraflar ve 3D görseller sunuldu. Sergide ayrıca, dönemin hükümdarlarına ait soy bilgilerini içeren "Hanlar Şeceresi" el yazması, Katalan Atlası, hanların soy ağaçları, sikkeler, yazılı kaynaklar ve günlük kullanım eşyaları da yer aldı. Yazılı miras kapsamında 3 ferman, 4 diplomatik mektup ve 21 el yazması sergilendi. Bu eserler orijinal, faksimile kopya ve elektronik formatlarda sunuldu. Sergideki eserler, antik Sarayşık, Sığanak ve Barşınkent gibi Kazakistan topraklarındaki önemli arkeolojik anıtlardan elde edildi.

Sempozyuma Kimler Katıldı?

Sempozyumun açılış törenine UNESCO temsilcileri, BDT, ŞİÖ, KGAÖ ve Türk Devletleri Teşkilatı üyesi ülkelerin diplomatik misyon temsilcileri ile Rusya, Çin, Türkiye, İran, Moğolistan, Ukrayna, Macaristan, Bulgaristan, ABD, Birleşik Krallık, Almanya, Fransa ve diğer ülkelerden temsilciler katıldı. Foruma, 20'den fazla ülkeden 120 yabancı araştırmacı dahil olmak üzere 300'den fazla bilim insanı ve uzman iştirak etti. Katılımcılar arasında tarihçi-orta çağ araştırmacıları, arkeologlar, şarkiyatçılar, türkologlar, Moğolistan araştırmacıları, nümizmatlar, epigrafi uzmanları, siyaset bilimciler, kültür araştırmacıları, sanat tarihçileri, diplomatlar ve uluslararası kuruluş temsilcileri yer aldı.

Kazakistan Cumhuriyeti Bilim ve Yükseköğretim Bakanı Sayasat Nurbek, sempozyumun açılışında yaptığı konuşmada, Altın Orda mirası konulu uluslararası sempozyumun tarih biliminin geliştirilmesi ve tarihi geçmişin yeniden yorumlanması açısından stratejik öneme sahip olduğunu vurguladı. Nurbek, "Bugün biz yalnızca geçmişi değil, aynı zamanda devlet geleneği, kimlik ve Kazakistan’ın Avrasya tarihindeki yerinin anlaşılmasının temel esaslarını da ele alıyoruz," dedi. Ona göre Altın Orda, Doğu ile Batı arasındaki etkileşimi sağlayan benzersiz bir Avrasya entegrasyonu modeli olmuştur. Nurbek ayrıca, "Kazakistan için Altın Orda’nın araştırılması yalnızca akademik bir görev değildir. Bu, tarihi süreklilik meselesidir. Kazakistan kendisini Cuci Ulusu mirasçılarından biri olarak görmektedir," ifadelerini kullandı.

Sempozyumda ayrıca UNESCO’nun Kültürden Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı Vekili Eloundou Lazare, Kırgız Cumhuriyeti Devlet Sekreteri Arslan Koichiev, Tataristan Cumhuriyeti Kültür Bakanı Irada Ayupova, “ La France s’engage ” vakfı Başkanı Audrey Azoulay, Moğolistan Bilimler Akademisi Başkanı Sodnosambuu Demberel, Özbekistan Cumhuriyeti Bilimler Akademisi Başkanı Shavkat Ayupov ile birlikte Tataristan Cumhuriyeti Bilimler Akademisi Sh. Mardzhani Tarih Enstitüsü M. A. Usmanov Altın Orda ve Tatar Hanlıkların Araştırma Merkezi Başkanı Ilnur Mirgaliev de konuşma yaptı.

Forum kapsamında Altın Orda’nın tarihi ve kültürel mirasının disiplinler arası araştırılmasına, arkeolojik keşiflere, tarihi hafıza ve kimlik oluşumu meselelerine ilişkin uzmanlaşmış bilimsel oturumlar düzenlendi. Sempozyumun sonunda, uluslararası bilimsel iş birliğinin geliştirilmesine yönelik "Altın Orda Mirası Astana Deklarasyonu" kabul edildi. Sempozyumun kültürel programı, "Büyük Bozkır Mirası" konser programını da içerdi.

Kazakistan’da bu sempozyumun düzenlenmesi, ülkenin Orta Asya tarihi ve mirasının araştırıldığı önde gelen merkezlerden biri olarak uluslararası itibarını güçlendirmekte ve Avrasya medeniyetinin oluşumunda önemli rol oynayan tarihi süreçlerin incelenmesine katkı sağlamaktadır. Bu durum, Bosna Hersek gibi Balkan ülkeleri için de tarihi ve kültürel bağların yeniden değerlendirilmesi açısından önem taşımaktadır. Zira Altın Orda mirası, farklı coğrafyalardaki kültürel etkileşimleri ve ortak tarihi kökleri gün yüzüne çıkarmaktadır.