Avrupa Komisyonu, 2026 yılının son çeyreğinde yürürlüğe girmesi beklenen Avrupa Seyahat Bilgileri ve Onay Sistemi (ETIAS) hakkında Bosna Hersek vatandaşlarını ilgilendiren yeni detayları paylaştı. Yeni sistemin vize muafiyetini değiştirmeyeceğini belirten Komisyon, uygulamaya geçildikten sonra vatandaşlara en az altı aylık bir "grace period" yani geçiş süresi tanınacağını teyit etti.
Avrupa Komisyonu'ndan Fena'ya ETIAS sisteminin tam olarak ne zaman başlayacağı henüz kesinleşmedi. Teknik ve operasyonel koşulların tamamlanmasına bağlı olarak başlangıç tarihi 2026'nın son çeyreği olarak öngörülürken, implementasyonun 2027 yılının başına sarkma ihtimali de bulunuyor. Komisyon, sistemin devreye girmesinden birkaç ay önce Bosna Hersek ve Batı Balkan ülkelerinde kapsamlı bir bilgilendirme kampanyası başlatacak.
ETIAS vize yerine mi geçecek?
Avrupa Komisyonu, yeni mekanizmanın mevcut durumu etkilemeyeceğini vurgulayarak, "ETIAS bir vize değildir ve Bosna Hersek vatandaşlarının vizesiz statüsünü değiştirmez. Bu sistem, Avrupa ülkeleriyle vizesiz rejimi olan tüm üçüncü ülke vatandaşlarına uygulanacak ek bir güvenlik mekanizmasıdır," açıklamasında bulundu. 2010 yılından bu yana Schengen bölgesine vizesiz seyahat hakkı bulunan Bosna Hersek vatandaşları, sistem zorunlu hale geldiğinde 30 Avrupa ülkesine giriş yapabilmek için elektronik onay almak zorunda kalacak.
Sistemin temel amacı; güvenlik, göç ve sağlık risklerini sınır kapılarına gelmeden önce tespit etmektir. ETIAS'ın sınır prosedürlerini hızlandırması, kuyrukları azaltması ve yolcu güvenliğini artırması bekleniyor. Başvuruların elektronik ortamda yapılacağı ve çoğu başvuru sahibinin 96 saat içinde karar alabileceği belirtildi. Başvuru ücreti ise istisnalar dışında 20 euro olarak belirlendi.
Geçiş süreçleri nasıl işleyecek?
Sistemin uygulanma aşamaları için iki kademeli bir geçiş süreci öngörülüyor. İlk altı ay boyunca ETIAS onayı bulundurmak zorunlu olmayacak ancak yolcuların işlemleri kolaylaştırmak adına başvuruda bulunmaları tavsiye edilecek. Bu ilk dönemin ardından ikinci bir altı aylık erteleme dönemi başlayacak. Bu süreçte onay sahibi olmayanlar, sadece ilk kez sınır geçişi yapmaları şartıyla istisnai olarak giriş yapabilecekler. Ancak bu iki dönem tamamlandıktan sonra, geçerli onayı olmayanların AB sınırlarından girişi reddedilecek.
Başvuruların reddedilme gerekçeleri arasında; kayıp veya çalıntı pasaport kullanımı, güvenlik riski oluşturma, düzensiz göç riski, yüksek epidemiyolojik riskler ve talep edilen belgelerin sunulmaması yer alıyor. Reddedilen vatandaşların itiraz hakkı bulunacak ve süreçle ilgili bilgiler resmi ETIAS web sitesinde paylaşılacak.
Avrupa Komisyonu, dolandırıcılık riskine karşı vatandaşları uyardı. Henüz sistem aktif olmamasına rağmen sahte internet sitelerinin kişisel veri topladığını belirten yetkililer, tek resmi adresin europa.eu/etias olduğunu hatırlattı. ETIAS'ın, giriş ve çıkışların kaydedildiği Avrupa Giriş-Çıkış Sistemi (EES) ile eş zamanlı çalışacağı ancak farklı işlevlere sahip olduğu ifade edildi.
