22 ülke İran’a nota verdi: Suikast ve kaçırma operasyonlarına son

ABD, Avustralya ve çoğu Avrupa ülkesi olmak üzere 22 ülke, İran’a ortak bir uyarı göndererek, Tahran yönetiminin kendi topraklarında güvenliği tehdit eden faaliyetlerini derhal durdurmasını talep etti. Guardian’ın aktardığı ortak bildiride, İran’ın istihbarat ve güvenlik yapılarının suikast, kaçırma ve diğer şiddet eylemlerinde kriminal gruplarla iş birliği yaptığı iddia edildi.

22 ülke İran’ı neyle suçluyor?

Ortak bildiriyi imzalayan ülkeler, İran’ı Avrupa, Kuzey Amerika ve Avustralya’da organize bir saldırı kampanyası yürütmekle suçladı. Açıklamada, bu saldırıların başlıca hedeflerinin Yahudi toplulukları ile sürgündeki İranlı ve Amerikalı muhalif gazeteciler olduğu belirtildi. Bildiride ayrıca, İran bağlantılı radikal bir grup olan Harakat Ashab al-Yamin al-Islamiya (HAYI) özel olarak anıldı. HAYI’nin Birleşik Krallık, Belçika ve Hollanda’da Yahudi toplumuna yönelik birden fazla saldırıyı üstlendiği kaydedildi. Raporlara göre HAYI, iki Yahudi’nin bıçakla yaralanması ve kuzey Londra’daki sinagoglar ile Yahudi kültür merkezlerine yönelik bir dizi kundaklama eyleminin sorumluluğunu kabul etti.

Avustralya’nın tepkisi ne oldu?

Durumun ciddiyetini gösteren en somut adım Avustralya’dan geldi. Avustralya hükümeti, İran’ı kendi topraklarında en az iki ağır antisemitik saldırıyı doğrudan yönetmek ve koordine etmekle suçlayarak İran’ın büyükelçisini sınır dışı etti. Bu saldırılar arasında Melbourne’deki bir sinagogun kundaklanması ve Sidney’deki bir koşer kafenin yakılması yer alıyor. Bu adımın ardından Avustralya, kendi büyükelçisini Tahran’dan geri çekti ve Tahran’daki büyükelçiliğini kapatarak faaliyetlerini askıya aldı.

Ortak bildiriye hangi ülkeler imza attı?

İran’ın “devlet terörü” olarak nitelendirilen bu faaliyetlerine karşı ortak bildiriye imza atan ülkeler şunlar: ABD, Almanya, Avustralya, Belçika, Birleşik Krallık, Bulgaristan, Çekya, Danimarka, Estonya, Finlandiya, Fransa, Hollanda, İrlanda, İsveç, Kanada, Letonya, Litvanya, Kuzey Makedonya, Norveç, Portekiz, Yeni Zelanda ve Arnavutluk. Bu ülkeler, ortak açıklamalarında, kendi topraklarında gerçekleşen suikast girişimleri, kaçırma olayları, tehdit ve yıldırma eylemlerinin ulusal egemenliğin ve uluslararası kuralların ağır bir ihlali olduğunu vurgulayarak bu tür faaliyetlerin gecikmeksizin durdurulmasını talep etti.

Bosna Hersek’e olası etkileri neler?

22 ülkenin bu ortak ve sert tutumu, bölgesel güvenlik dengelerini yeniden şekillendirebilir. Bosna Hersek, özellikle Batı Balkanlar’daki jeopolitik konumu ve çok kültürlü yapısı nedeniyle, uluslararası gerginliklerden doğrudan etkilenebilecek bir ülke. Bu tür küresel uyarılar, Bosna Hersek’in güvenlik politikalarını ve uluslararası ittifaklarla ilişkilerini yeniden gözden geçirmesine neden olabilir. Özellikle ülkedeki Yahudi ve diğer azınlık topluluklarının güvenliği, bu tür küresel tehditler karşısında daha fazla önem kazanmaktadır.